‘Economie als onderzoeksveld is de laatste decennia gelukkig aan het veranderen. Voorheen hadden we onszelf aangepraat dat we een “harde” studie zijn: met economische natuurwetten konden we het gedrag van mensen voorspellen, was het idee. Maar de economie staat niet op zichzelf: die natuurwetten worden weer beïnvloed door allerlei andere zaken. De fysieke wetten van de planeet, van de mensheid: ecologie en sociologie bepalen welke ruimte we hebben in de economie. Tegenwoordig kijken gelukkig we wat meer andersom: we passen modellen aan naar hoe mensen zich gedragen. Want het werd steeds duidelijker dat die oude modellen niet helemaal van toepassing waren op onze huidige samenleving.’
‘Ook bij mij ging er wat tijd overheen voor dat tot me doordrong. Op de middelbare school interesseerde ik me eigenlijk nergens voor. Tot het bij economie opeens over de maatschappelijke vraagstukken ging. M'n docent zei: “Ik heb nog nooit zo'n luie student meegemaakt als Charan, maar toen hij met de vragen uit oude tentamens aan de slag ging, verbaasde het me hoe enthousiast hij daarvan werd.” Pure kennis is één ding, maar ik wilde het ook toe kunnen passen.’
‘Alles is economie’
‘Toen ik ging studeren koos ik oorspronkelijk voor bedrijfseconomie met het idee om daarna bij een groot bedrijf te gaan werken en veel geld te verdienen. Maar al snel bleek toch dat ik het allerleukste vind om kennis te vergaren en die toe te passen op de vraagstukken van nu. Dat probeer ik over te brengen in de colleges die ik nu zelf geef. De kunst in effectief over dit soort onderwerpen communiceren is het persoonlijk maken. Ik haal mijn inspiratie uit de wereld en het nieuws. In mijn vakgebied is dit makkelijk, want alles is economie! Als ik een college geef over pensioenleeftijd, geef ik het als titel mee: “We krijgen te weinig kinderen”. Het trekt de aandacht, maar maakt ook meteen duidelijk waar we het over hebben.’
‘Het grote publiek denkt de economie niet te begrijpen, maar in de praktijk weten ze er heel veel over. Zelf doe ik nu bijvoorbeeld onderzoek naar langetermijnwelzijn. Dat gaat over grote vraagstukken als ongelijkheid, klimaatverandering en politieke polarisatie. Je denkt dat economische materie ver van je af ligt, maar het gaat over je welzijn; daar hebben we allemaal ideeën over!’
‘Misverstand om neutraal te zijn’
‘Er wordt wel eens geroepen dat onderzoekers neutraal moeten zijn. Dat is een misverstand, wat mij betreft: je kunt als wetenschapper best objectief zijn, naar de feiten en theorieën kijken, en op basis daarvan uitgesproken meningen hebben. Als alle feiten één kant op wijzen, kun je je daar best over uitspreken. Sterker nog: je hebt wat mij betreft zelfs de verantwoordelijkheid om dat te doen. ’
‘Ik hoop eigenlijk dat de economie de komende jaren minder belangrijk wordt. Dat we minder relevant worden, of eigenlijk: onderdeel worden van een groter geheel. Zowel in ons onderzoek als in de politiek en maatschappij. Economie is niet een losstaand iets, maar een onderdeel van sociologie, ecologie, rechten, eigenlijk van alle beslissingen die we nemen. Als economen kunnen we veel leren van onze collega's.'
Dit artikel past binnen een serie artikelen over jonge onderzoekers over hun onderzoeksimpact, waarnaar verwezen wordt in het lustrumnummer van Radboud Magazine. Foto omslag: Tech Daily via Unsplash Foto Charan van Krevel: Dick van Aalst, Radboud Universiteit.