Plug analyseerde uren aan videomateriaal van gesprekken tussen huisartsen en patiënten. Ze onderzocht of het taalgebruik in gesprekken met vrouwelijke patiënten verschilde van dat in gesprekken met mannelijke patiënten.
Zo wilde ze weten of mensen na het lezen van een uitgeschreven huisarts-patiëntgesprek konden inschatten of de patiënt man of vrouw was. ‘Daar bleken ze heel slecht in te zijn. Maar wat wel opviel: mensen hebben – al dan niet onbewust – veel ideeën over wat typisch vrouwelijk of mannelijk taalgebruik is. Voorzichtige en verzachtende woorden als ‘dat ik denk van he’ en ‘zo’n beetje’ werden gezien als typisch vrouwelijk taalgebruik, en korte antwoorden als ‘nee’ en ‘ja’ als typisch mannelijk taalgebruik.’
Stereotiepe ideeën huisarts
Bovendien ontdekte de taalwetenschapper dat huisartsen soms (onbewust) gebruikmaakten van stereotyperingen over genderrollen om medische begrippen uit te leggen. Zo vroeg een huisarts aan een vrouwelijke patiënt of ze klachten ervoer tijdens ‘inspanning’, zoals ‘bij het sjouwen van een wasmand de trap op’. Plug: ‘Terwijl neutralere voorbeelden ook mogelijk zijn. Op deze manier worden stereotiepe ideeën over genderrollen in stand gehouden, zelfs als het medisch gezien niet relevant is.’
Het onderzoek van Plug laat zien dat stereotiepe ideeën over vrouwelijk en mannelijk taalgebruik en genderrollen mogelijk invloed hebben op hoe mannelijke en vrouwelijke patiënten gezien en beoordeeld worden door huisartsen. Genderverschillen in de zorg hangen dus niet samen met hóe mannen en vrouwen praten, bijvoorbeeld wanneer ze hun klachten vertellen, maar mogelijk wél met de manier waarop hun taalgebruik wordt geïnterpreteerd.
Plug: 'Gender heeft net als geslacht invloed op zowel de gezondheid als de zorgtrajecten van mensen. Het is goed om hier rekening mee te houden, zodat artsen de meest gepaste zorg kunnen bieden. Het is echter ook belangrijk dat we ons meer bewust worden van aannames en verwachtingen op basis van gender, zodat deze minder invloed hebben op onze interpretaties en beoordelingen van wat mensen doen en zeggen.’
Foto via Pxhere