Zeegras, wat is dat?
‘Zeegras is ontstaan uit landplanten die op een gegeven moment op de bodem van de zee zijn gaan groeien. Vroeger werd het gebruikt om dijken mee te bouwen en om matrassen mee te vullen. Maar het is vooral een belangrijke plant omdat hij de leefomgeving voor zichzelf en veel andere plant- en diersoorten beter maakt. Het is bijvoorbeeld een broedplaats voor vissen en vormt voedsel voor ander zeedieren. Maar het slaat ook enorme hoeveelheden CO2 op en door de wortels in de bodem zorgt het ook nog voor stabilisatie en kustbescherming. Zeegrassen komen op veel plekken in de wereld voor. Maar het gaat steeds slechter met de soort, ook in Nederland.’
En, kun je het eten?
‘Nee, maar er is schijnbaar een restaurant dat zeegraszaadjes als een culinair gerecht serveert. Ik weet echter niet hoe schadelijk de oogst hiervan voor het zeegras is.’
Waarom gaat het niet goed met het zeegras?
‘Wereldwijd heeft dat te maken met verschillende zaken, zoals: eutrofiëring (dat is onder andere een overmaat aan voedingsstoffen), aantasting van voedselwebben door bijvoorbeeld visserij, ziektes en verstoring door toerisme en boten. In het Grevelingenmeer hebben de grote veranderingen in zoutgehalte door veranderingen in beleid waarschijnlijk een erg belangrijke rol gespeeld. Dit heeft samen met de afsluiting door de deltawerken waarschijnlijk ook een grote invloed op de fauna in het meer gehad.’
‘Rijkswaterstaat is een project gestart om het zeegras in het Grevelingenmeer te restaureren, met name ook om de waterkwaliteit te verbeteren. Daar hebben we ons de afgelopen vier jaar mee bezig gehouden.’
Gaat het nu na vier jaar beter met het zeegras in het Grevelingenmeer?
‘Met mijn collega’s ben ik gaan kijken naar verschillende strategieën van zaaien en transplanteren. Op een gegeven moment hebben we ontdekt dat het heel goed werkt als je zeegrasplanten samen met alikruiken introduceert. Alikruiken zijn slakken en beschermen het zeegras door algen en wormen van de planten te eten die in de Grevelingen schade toebrengen. Toen we dit uitprobeerden, zagen we een gigantische verbetering in de overleving. Het is voor het eerst sinds twintig jaar dat zeegrasplanten weer een heel jaar in het meer staan. Een grote stap.’
Alikruiken zijn dus de redders in nood. Herstelproject geslaagd?
‘We hebben hiermee grote stappen gezet, maar om van geslaagd herstel te spreken moet je een paar jaar lang echt uitbreiding van het zeegras zien. Er komt een nieuw team dat het project overneemt en die gaan ermee verder. Nu ben ik voornamelijk bezig de resultaten op te schrijven en hopelijk komende tijd te publiceren.’
Bekijk hier een impressie van het veldwerkonderzoek gedurende 2021 in het Grevelingenmeer
Meer weten over het zeegrasonderzoek aan de Radboud Universiteit?
Foto boven artikel: Wikimedia Commons
