Door klimaatverandering heeft alg het zwaar. Lenstra: ‘De opwarming van de aarde heeft invloed op de beschikbaarheid van metalen die fytoplankton nodig heeft. En dat heeft weer gevolgen voor de omzetting van CO2 en de overleving van zeedieren.’ Om te kunnen groeien, hebben algen diverse voedingsstoffen (nutriënten) nodig zoals fosfaat en stikstof. Daarnaast zijn ijzer en mangaan essentiële metalen die beperkt aanwezig zijn in poolgebieden. ‘Klimaatverandering kan ervoor zorgen dat er minder of juist meer van deze metalen aanwezig zijn. Dit heeft effect op de groei van de algen en dus ook op de CO2-opname, die de algen gebruiken om zuurstof te produceren’, legt Lenstra uit. Door monsters te nemen uit het zeewater en van de zeebodem onderzoekt hij hoe de samenstelling van deze nutriënten in de toekomst gaat veranderen.
Slapende reus
De Oost-Antarctische ijsplaat, ook wel de 'slapende reus’ genoemd, is de grootste ijsplaat op aarde. De bijnaam komt van het feit dat deze ijsplaat genoeg ijs bevat om de zeespiegel wereldwijd met 52 meter te laten stijgen wanneer het smelt. ‘Gelukkig is de hoeveelheid smeltend ijs door opwarming van het klimaat relatief klein. Maar we moeten het wel in de gaten houden. Ons onderzoek is onderdeel van een groter programma, dat door middel van veldwerk op land en zee bestudeert welke processen veranderen rondom deze ijsplaat.’ Lenstra vertrekt vanuit Kaapstad met de RV Polarstern, het onderzoeksschip van het Alfred Wegener Instituut, naar het ijzige continent om daar tien weken lang onderzoek te doen.
Terug naar de basis
Tijdens het 10-weekse veldwerk verandert het schip in een mini-samenleving. De onderzoekers zijn uitgesloten van corvee: huishoudelijke taken zoals koken worden opgepakt door de bemanning. De oceanoloog: ‘Zo kunnen wij ons focussen op het onderzoek. Vrijwel iedereen deelt voor tien weken lang een kamer met een andere onderzoeker en veel privacy is er niet. Omdat het onderzoeksschip onder de poolcirkel zal gaan, is het niet duidelijk of we toegang hebben tot het internet, maar er is wel altijd een satelliettelefoon beschikbaar om naar huis te bellen. Er is een kleine sportzaal waarin iedereen kan sporten om nog enigszins fit te blijven tijdens de lange vaartocht.’ Eind februari komt de Polarstern aan in Hobart, Tasmanië waar alle wetenschappers van boord gaan en naar huis kunnen. Vanuit Hobart gaat de Polarstern weer door: een andere groep wetenschappers zal aan boord gaan en naar Oost-Antarctica varen voor nieuw veldwerk.