Van die lastige algebra-oefeningen tot alles onthouden van de tien tijdvakken bij Geschiedenis: de eindexamens gaan van start en het vele leren is niet altijd een pretje. Concentratieproblemen, zenuwen tijdens het examen en stress over het te behalen diploma - de Radboud Universiteit biedt uitkomst. Door hun onderzoeken hebben Radboudwetenschappers verschillende tips om deze periode iets makkelijker te maken.
1. Kom in de flow
Weer zo’n lastige tekst voor Nederlands waarin je een argumentatieschema moet zien te herkennen. Het kan soms lastig zijn om de focus te vinden, maar als je eenmaal in de flow zit, kun je helemaal opgaan in het studeren. Om in de flow te komen is het ten eerste belangrijk je slechts te richten op één af te ronden taak. Als je te veel onafgemaakte taken hebt, is het moeilijker om in de flow te komen, legt neurowetenschapper Martina Arenella uit in een blog van Donders Wonders. Daarbij helpt het als je de zin van de taak inziet. Het lezen van de tekst is onderdeel van grotere doelen; van beter begrijpend lezen en het halen van je eindexamen Nederlands tot toegelaten worden tot de opleiding die je wilt volgen.
2. Muziek helpt je blokken
Luister je graag muziek? Goed nieuws: het kan je helpen bij bepaalde leertaken, zoals het leren van woorden. Laura Verga, neurowetenschapper bij het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek, vertelt dit in een interview met Quest. ‘Muziek die je in een goed humeur brengt, activeert het beloningssysteem. Dat kan weer je geheugen stimuleren, waardoor het leren van nieuwe woorden mogelijk beter gaat met muziek op de achtergrond.’
Ritmische muziek kan eveneens bijdragen, weet Verga. ‘Het brein houdt van regelmaat. Als je op de maat van de muziek woorden voorgeschoteld krijgt, wordt je aandacht er steeds op gericht en onthoud je ze beter.’
Muziek kan het leerproces ook in de weg zitten, bijvoorbeeld als je de muziek al kent. ‘Daar zitten persoonlijke herinneringen aan vast’, zegt Verga. ‘Als je daaraan denkt heb je minder aandacht voor je leertaak.’
3. Blijf bewegen
Zit je lekker in de flow, muziek op de achtergrond, merk je plots dat je al een paar uur verder bent en dat je been slaapt. Nederlanders zijn Europees Kampioen Zitten en ook veel jongeren bewegen te weinig, blijkt uit onderzoek van inspanningsfysioloog Thijs Eijsvogels. Grotere kans op fysiek en mentale problemen is het gevolg.
Belangrijk dus om in beweging te blijven. Dat betekent niet dat je dagelijks met de dumbells hoeft te zwaaien of een halve marathon moet lopen. ‘Van niet naar een beetje sporten is heel goed’, vertelt Eijsvogels. Daarnaast adviseert hij om regelmatig van je zitplaats te komen. ‘Langer dan dertig minuten ononderbroken zitten, lijkt schadelijk te zijn. Regelmatig even staan, de benen strekken of een stukje thuis of op het werk lopen helpt al.’
4. Even gamen
Gestrest over de naderende examens of gewoon bekaf na een lange dag leren? Met de Nijmeegse game Little White Rocket kun je tot rust komen. Het spel is ontwikkeld door muzikant en gameontwikkelaar Malte Olsson en dichter Laurence O’Dwyer die elkaar leerden kennen tijdens de cursus Nederlands van Radboud In’to Languages. Olsson, de drijvende kracht achter het spel, speelt graag snelle, gewelddadige games, zoals SuperMeatBoy en Battlefield. ‘Dat zijn heel goede en leuke spellen, maar zeker bij Battlefield ga je uiteindelijk vol adrenaline naar bed. Ik wilde tot rust komen door te gamen, maar het maakte me juist hyper.’ Olsson besloot een game te maken die hem laat relaxen.’ De game werkt, in elk geval voor mij. Het is heel meditatief.’
Ook Isabela Granic, hoogleraar gedragswetenschappen en orthopedagogiek, is enthousiast na het kijken van de trailer: ‘Het is een spel zonder uitdagingen. Dat betekent niet dat het per se rustgevender is dan een spel met uitdagingen. Maar het ziet er heel mooi uit en het zal veel mensen aanspreken. Ik denk dat deze game vooral aanmoedigt om meer in het moment te leven.’
5. Geef je brein even vrijaf
Na de eindexamens wacht een lange vakantie en dat is maar goed ook. Na weken, zo niet maanden blokken, heeft je brein rust nodig om te herstellen van alle inspanningen, weet Danae Papadopetraki, promovendus bij het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour. ‘Als je je lichamelijk inspant, word je moe. In je brein gebeurt ook zoiets, maar hoe dat precies gaat, dat is eigenlijk nog best onduidelijk. Mensen kunnen zich lang concentreren en focussen, maar op den duur worden de prestaties toch minder. Je raakt afgeleid of je reageert trager, bijvoorbeeld.
Vakantie is goed voor de flexibiliteit van je hersenen. Focus is belangrijk, maar soms moet je je hoofd ook even vrijaf geven en je geest laten waaien. ‘Als je je minder focust op één ding, kunnen wat dieper weggezonken herinneringen of informatie weer worden opgehaald en op nieuwe, interessante manieren met elkaar verbonden worden.’ En het mooie is: daar hoef je niks voor te doen. ‘Nou ja: je doet eigenlijk nooit niks. Je brein is altijd actief, maar het is goed om je gedachten af en toe eens de vrije loop te geven.’
Foto: Akshay Chauhan via Unsplash.