Of je nu met je baas spreekt over salarisverhoging, uitlegt waarom een nieuwe serie zo goed is of naar het journaal kijkt: retorische vaardigheden zoals het ontleden van argumenten van anderen of het treffend verwoorden van je eigen punten komen in de meest alledaagse situaties van pas. Daarnaast kunnen deze vaardigheden studenten en alumni stimuleren om kalme en heldere bijdragen te leveren aan maatschappelijke debatten. ‘In de soms verhitte discussies waarin onjuistheden luid klinken, is iemand die zuiver redenerend de vinger op de zere plek legt meer dan nuttig’, stelt Bé Breij, hoogleraar antieke retorica aan de Radboud Universiteit.
Breij vormt samen met communicatiewetenschapper Kobie van Krieken en neerlandica Yvette Linders Peitho, het kenniscentrum voor retorica. ‘De retorica bestaat al sinds de oudheid. Sindsdien hebben mensen elkaar proberen te overtuigen van de meest uiteenlopende dingen, maar aan de overtuigingsmiddelen die ze daarvoor gebruiken is niet zoveel veranderd’, stelt Breij. Van Krieken voegt toe: ‘Ten eerste willen we studenten helpen bij het herkennen van retorische middelen, het signaleren van drogredenen bijvoorbeeld of het herkennen van verschillende frames. De volgende stap is natuurlijk om studenten te trainen in het correct en effectief toepassen van retorische middelen.’
Vaardigheden voor elke student
Als Breij in het Westen van het land een lezing geeft, hebben studenten soms al na een halve zin hun mening gevormd, terwijl het tijdens discussies aan de Radboud Universiteit stiller blijft. ‘Natuurlijk is het niet zo zwart-wit, maar ik merk wel dat studenten in Nijmegen wat terughoudender, iets gereserveerder zijn’, vertelt Breij. ‘Terwijl ze tijdens hun studie kennis opdoen die het delen meer dan waard is.’
Met behulp van de interfacultaire samenwerkingssubsidie van het College van Bestuur heeft Peitho daarom een leerlijn ontwikkeld met twaalf korte video’s die studenten wegwijs maken in de retorica. ‘Momenteel loopt er een pilot bij politicologie, maar we hebben gemikt op een aanpak die bij iedere opleiding een toegankelijke aanvulling op de inhoud vormt’, zegt Breij. Van Krieken vult aan: ‘Bij sommige opleidingen, Nederlands of Filosofie bijvoorbeeld, zit retorica al nadrukkelijk in het studieprogramma verweven, maar retorische vaardigheden zijn voor iedere student waardevol, zowel tijdens als na je studie.’
Onderwijsdagen 2022
De Workshop: Wijze woorden: retorica voor iedereen! vindt plaats op donderdag 24 maart tussen 11:30 en 12:30. De workshop is onderdeel van de Onderwijsdagen 2022.Inschrijven workshop
Foto: Christina @ wocintechchat.com via Unsplash