Crasborn geeft de komende weken zelf het goede voorbeeld. Via de site www.gebarentaalinelkklaslokaal.nl kunnen scholen zich opgeven voor een les gebarentaal in de klas voor leerlingen van 7 tot 14 jaar. ‘We wilden dit op de dag van mijn oratie op één school in Nijmegen doen, maar inmiddels hebben we al ruim dertig klassen in heel Nederland die meedoen’, aldus Crasborn. Scholen kunnen zich nog steeds aanmelden via de site.
Twaalfduizend doven
Slechts een kleine groep van zo’n twaalfduizend dove mensen, en familie en professionals om hen heen, beheersen op dit moment de Nederlandse Gebarentaal (NGT). De afgelopen twintig jaar is veel nieuwe kennis over deze taal verzameld, maar de taal zelf is niet wezenlijk gegroeid. Crasborn pleit nu voor een veel breder gebruik van de taal. ‘Het is wel een project voor de lange termijn, tien jaar, want er komt veel bewustwording bij kijken, maar ik denk dat het leren van gebarentaal voor iedereen nuttig kan zijn.’
Denk alleen al aan de anderhalf miljoen slechthorenden, onder wie veel ouderen, die er baat bij zouden hebben. ‘Voor hen kan het gebruik van ook maar een beetje gebarentaal de kwaliteit van leven aanzienlijk verbeteren, het gebruik van gebaren door henzelf en hun omgeving kan het verschil maken tussen wel en niet meer naar feestjes willen gaan.’ Rumoerige omstandigheden zijn namelijk vervelend voor iemand die niet goed hoort, maar geen probleem voor mensen die gebarentaal gebruiken. Crasborn: ‘Als we allemaal wat visueler zouden communiceren, kan hun leven al een stuk gemakkelijker worden. Denk bijvoorbeeld aan kleine Inhoudswoorden als “koffie”, “thee”, “Ga je mee?”’
Over taalgrenzen heen
De volledige beheersing van gebarentaal leidt bovendien tot een belangrijke meerwaarde: het vergemakkelijkt de communicatie over taalgrenzen heen. Niet omdat gebarentaal universeel zou zijn, want dat is een mythe. Maar wel omdat goede beheersing van gebarentaal tot communicatievaardigheden leidt die creativiteit in de communicatie bevordert. Gebarentaal, met andere woorden, is meer dan een taal: het is ook een manier om een boodschap zo te verpakken dat die ook voor buitenstaanders begrijpelijk kan zijn.
Nederlandse gebarentaal: Meer dan een taal | Oratie Onno Crasborn, 12 oktober, 15.45 uur, aula Radboud Universiteit | Rond zijn oratie richt Crasborn de 'Stichting Groots Gebaar' op, ter bevordering van gebarentaal in het onderwijs en de zorg.