Ingesloten tussen Nijmegen, Beek, Millingen aan de Rijn en het Duitse Kleef ligt een uniek, grensoverschrijdend natuurlandschap met weidse uitzichten. In dit gebied, De Duffelt genaamd, ontwikkelde de Duitse kunstenaar Joseph Beuys (1921-1986) een intieme relatie met de natuur. Hij maakte er zijn eerste werken, organiseerde er tentoonstellingen, ging er om met persoonlijke crises en sloot vriendschappen voor het leven. ‘Toch is het belang van dit gebied voor het leven en werk van Beuys nooit helemaal onderkend’, zegt Frank Mehring, hoogleraar Amerikanistiek aan het Radboud Institute of Culture & History (RICH). ‘Met ons project willen we gezinnen, studenten en burgers op een innovatieve manier kennis laten maken met Beuys en dat waar hij voor staat.’
Maatschappij
Joseph Heinrich Beuys groeide op in Kleef en Rindern. In 1941 deed hij gymnasiumexamen en daarna meldde hij zich vrijwillig bij de Luftwaffe. Na de Tweede Wereldoorlog koos Beuys voor de kunst. Van 1947 tot 1951 studeerde hij beeldhouwkunst aan de kunstacademie van Düsseldorf. Voor Beuys waren kunst en het leven onlosmakelijk met elkaar verbonden. Volgens hem kon ieder mens als een kunstenaar worden beschouwd en elke handeling als een kunstwerk. Zijn uiteindelijke doel was de soziale Plastik: de maatschappij als kunstwerk.
Project
Frank Mehrings ambitie is om zeven imposante foto’s van Beuys in het landschap tussen Kleef en Nijmegen plaatsen. Die foto’s werden in 1978 door de Duits-Amerikaanse fotograaf Gerd Ludwig gemaakt, voor een item over Beuys in het Duitse weekblad Die Zeit. Beuysland, zoals de kunstinstallatie in het landschap zal gaan heten, is onderdeel van het Duits-Nederlandse project ‘Art & Climate Change’. Daarin werken mensen van de Radboud Universiteit, de Hochschule Rhein-Waal, museum ARENACUM en het Freundeskreis Museum Kurhaus & Koekkoek-Haus samen. Voor de kunstinstallatie is in totaal 8.100 euro nodig. Om dat bedrag op te halen is een crowdfundingsactie gestart via Radboud Fonds.
De foto's brengen Beuys in contact met de omgeving van zijn jeugd, precies op de plekken waar ze zo’n vier decennia geleden werden genomen. Mehring: ‘De fotografische kunstinstallatie nodigt mensen uit om samen met Joseph Beuys de natuur in te gaan. Door fysiek aanwezig te zijn op deze locaties kunnen toeschouwers het landschap en de veranderingen daarin kritisch bekijken.’
Klimaatverandering
Met ‘kritisch bekijken’ doelt Mehring op het onderwerp klimaatverandering. De foto’s van Beuys zijn volgens de onderzoeker bij uitstek geschikt om dat onderwerp aan de kaak te stellen. ‘Joseph Beuys – die ook betrokken was bij de oprichting van de Groene partij in Duitsland - betoogde meer dan vier decennia geleden al dat ‘alleen kunst ons in staat zal stellen om milieuproblemen op te lossen’’, vertelt Mehring. ‘Nu worden we meestal geconfronteerd met grafieken en diagrammen om de noodzaak voor aanpassingen in ons gedrag te illustreren. Dat soort informatiecampagnes zijn tot dusver niet heel succesvol gebleken. Kunst kan dat wel zijn, door een brug te slaan tussen wetenschap en burgers.’
Crowdfunding
Bij de kunstinstallatie in het landschap wil het team onder meer een digitale app en website ontwikkelen met kaarten, kunstwerken, video's en audio die aansluiten bij een fietstocht door Beuysland. De interactieve app biedt achtergrondinformatie over de drie verhaallijnen Beuys & Natuur, Beuys & Kunst, Beuys & Biografie. De website zal een educatief instrument worden voor leerkrachten, studenten en burgers over ‘kunst & klimaatverandering’. Mehring: ‘Dit project brengt mensen samen via kunst. Het kan ons inspireren om na te denken over de wereld waarin we leven, hoe deze te behouden en hoe kunst kan helpen nieuwe manieren te vinden om onze manier van leven te veranderen.’
Radboud Impact Day
Op donderdag 18 november 2021, de week voor Black Friday, voert de Radboud Universiteit een eendaagse landelijke campagne om (jonge) mensen aan te sporen om na te denken over hun consumptiegedrag en hoe zij via onderwijs en onderzoek invloed kunnen hebben op een duurzame toekomst.
Ook jij kunt helpen om het verschil te maken. Weten hoe? Lees verder
De productiekosten van de aluminium posters, het inlijsten, het plaatsen in het landschap en licentiekosten van de fotograaf bedragen in totaal €8.100. Om dat bedrag op te halen is een crowdfundingsactie gestart. Doneren
Foto: Helga Diekhöfer