Van workshops en wandelingen tot gladiatorendemonstraties en lunchen als een Romein. Tot en met 28 augustus kun je tijdens het Limes Festival, georganiseerd door Museum het Valkhof, de Radboud Universiteit en de gemeente Nijmegen, van alles te weten komen over hoe Nijmegen ooit was als Romeinse garnizoensstad.
Met limes wordt de oude grens van het Romeinse rijk bedoeld. Sinds vorig jaar staat deze grens op de UNESCO Werelderfgoedlijst. ‘De militaire legerkampen, die de Limes vormen, bevonden zich op de stuwwal. In de tijd van Keizer Augustus, rond het jaar nul, was er een groot legerkamp op de Hunnerberg. Op dezelfde plek werd rond 70 na Christus een nieuw, kleiner legerkamp ingericht. En in de late derde en de vroege vierde eeuw was een legerkamp op het Kelfkensbos en het Valkhof. Dat is uitgegroeid tot het latere, middeleeuwse Nijmegen.’
Tussen piramides en de Chinese muur
Hoewel de limes een plek op de werelderfgoedlijst deelt met monumenten als de Chinese muur en de piramides van Gizeh, springt het Romeinse verleden in Nijmegen een stuk minder in het oog. Aan Mols de opdracht om daar verandering in te brengen. Sinds vorig jaar is hij hoogleraar Geschiedenis van Nijmegen, een positie mede mogelijk gemaakt door de gemeente. ‘De resten van het verleden bevinden zich grotendeels onder de grond. Ik zie het als mijn belangrijkste taak om de visualisatie van het Romeinse verleden de komende jaren mede gestalte te geven.’
Planten en gewassen
Mols onderscheidt daarbij twee routes. Allereerst mikt hij op het visualiseren van het Romeinse wegennet dat onder meer liep langs de Heyendaalseweg en de Driehuizerweg waar tegenwoordig het Toernooiveld van de Radboud Universiteit ligt. ‘Via apps en QR-codes kun je dit wegennet koppelen aan wandel- en fietsroutes in Nijmegen en omgeving. Ook is er geopperd om de weg van Nijmegen naar Cuijk te verbeelden door planten en gewassen te planten die door de Romeinen zijn geïntroduceerd.’
De tweede route is om de verhalen rond de Romeinse objecten die in de omgeving zijn opgegraven te vinden. ‘Veel opgegraven archeologisch materiaal is nooit onderzocht, maar direct opgeborgen. Duizenden kisten met onbekende inhoud liggen in loodsen van de gemeente en provincie verborgen’, weet Mols. ‘Ik zie het als een enorme uitdaging daaruit nieuwe kennis over het verleden van Nijmegen te halen.’
Beste geschiedenisleraren
Tegelijkertijd is er al veel kennis en die wordt op het Limes Festival gepresenteerd aan een breed publiek. De wandeltochten die Mols verzorgt en de minicolleges die collega’s van de Radboud Universiteit geven, zijn slechts een klein deel van het gevarieerde programma. Mols: ‘Voor mij draait geschiedenis en archeologie om het vinden van nieuwe verhalen. De beste geschiedenisleraren zijn de docenten die de mooiste verhalen vertellen. Die je écht meenemen naar een historische periode.’
Meer lezen over het Limes Festival en het programma bekijken?
Foto: Een reconstructietekening van Ulpia Noviomagus Batavorum circa 160 na Christus, Nijmegen. Bron: Carole Raddato via Flickr