'Privacy is een van de belangrijkste vereisten om grote maatschappelijke veranderingen mogelijk te maken', zegt Jaap-Henk Hoepman, universitair hoofddocent en privacykenner verbonden aan de Radboud Universiteit. 'Alle rechten die we de afgelopen eeuw afgedwongen hebben, van het vrouwenkiesrecht tot het homohuwelijk, zijn tot stand gekomen doordat de betrokken groepen hun plannen konden uitwerken zonder dat de powers that be meeluisterden. Alleen met voldoende privacy kun je je beschermen tegen de informatiemacht van grote bedrijven en organisaties.
'Als je kijkt naar wat er de laatste jaren allemaal gebeurd is, gaat het de verkeerde kant op met de bescherming van onze privacy. Bedrijven als Google, Facebook en Amazon domineren niet alleen een steeds groter deel van de data die op internet verzameld wordt, maar komen ook steeds dichter op onze huid te zitten. Kijk maar naar zo’n Google Home-speaker die mee kan luisteren in je huis, of Tesla dat kan bijhouden waar je je allemaal begeeft. Met al die data kunnen organisaties een aardig complete schets van je gedrag en gedachten maken.
'Dat er over de huidige generatie veel gegevens worden verzameld, betekent niet dat dat ook voor toekomstige generaties moet gelden. Google Maps kan bijvoorbeeld prima navigatie-advies geven zonder dat ze daarvoor al je locatiegegevens hebben. Dat is ook waarvoor ik pleit in mijn nieuwe boek: laten we systemen gaan bouwen die weer functioneren zoals wij willen.'
Ecosysteem van Facebook
'Die nieuwe oplossingen zelf bouwen, dat moet je niet zomaar binnen de universiteit doen, vind ik. Een prototype kan wel, maar voor een eindproduct moet je nadenken over branding, klantenservice, allerlei randzaken – laat dat maar aan bedrijven over. Onderzoekers moeten het debat aanzwengelen, duidelijk maken dat er technische mogelijkheden zijn om privacy beter te beschermen. Ik vind het belangrijk dat wetenschappers nadenken over die betere oplossing, en daarover in gesprek gaan met het grotere publiek. Met beleidsmakers, met bedrijven, maar ook gewoon met studenten en iedereen die het internet gebruikt.
'Het internet wordt de laatste jaren steeds meer afgesloten. Denk bijvoorbeeld aan het verschil tussen e-mail en WhatsApp. Ik kan iedereen een mail sturen, ongeacht welk programma ik gebruik of waar ik mijn mailaccount heb. Maar wil je WhatsApp-berichten ontvangen en versturen, dan moet je in het ecosysteem van Facebook zitten. Wat mij betreft gaan we wat meer terug naar dat oude internet: met open systemen, maar zonder dat de powers that be meeluisteren.'
Foto: Thought Catalog via Unsplash