Recharge overzicht
Controversiële grappen vertellen ook altijd iets over de tijdsgeest
Van de controverse over Wim Sonnevelds 'Frater Venantius' tot de rel rond rapper Akwasi bij Veronica Inside. Humorschandalen zijn van alle tijden. Onderzoeker en cabaretrecensent Ivo Nieuwenhuis schreef er een boek over. ‘Rond 2017 beginnen de mikpunten van spot voor het eerst terug te praten.'
Hoe kunnen we ongemakkelijk erfgoed wat gemakkelijker maken?
Het koloniale verleden en de erfenis hiervan is onderwerp van een actueel maatschappelijk debat. Ook organisaties die erfgoed beheren worden zich steeds meer bewust van de koloniale sporen in hun collecties. De landelijke beleidsvisie ‘Collecties uit een koloniale context’ uit 2021 getuigt van een urgente behoefte aan een gedegen beleidsverandering. Maar wat houdt koloniaal erfgoed precies in? En hoe gaan we ermee om als een object niet direct, maar wel indirect een relatie met het koloniale verleden heeft? En hoe zetten we kernwaarden als diversiteit, meerstemmigheid en toegankelijkheid in voor een houdbare toekomst van erfgoedcollecties?
Zelfacceptatie en begrip: Een ander perspectief op ADHD
’Doe eens niet ‘,’ zit nou stil’, ’kun je een keer opletten’, ’doe je werk nou’. Het zijn zinnen die kinderen met ADHD maar al te vaak hebben gehoord. Ze kunnen resulteren in een negatief zelfbeeld dat, zelfs als mensen allang volwassen zijn, blijft hangen.
‘Dialoog tussen kunstmatige en natuurlijke intelligentie’
Het debat over kunstmatige intelligentie wordt gedomineerd door een angst dat de machines de mens gaan overvleugelen. Een verkeerde insteek, vindt hoogleraar Artificiële Intelligentie Marcel van Gerven. ‘Uitgangspunt is om de fundamentele principes te begrijpen die ten grondslag liggen aan zowel kunstmatige als natuurlijke intelligentie’
Vluchtelingenopvang is zaak van koopman én dominee
De Nederlandse economie piept en kraakt door personeelstekorten. Dat ons land desondanks nauwelijks beroep doet op asielmigranten is economisch en juridisch niet houdbaar, vinden migratiewetenschapper Tesseltje de Lange en Ricky van Oers.
Taal speelt onbewust een rol na het nemen van een morele beslissing
Zou je één persoon opofferen om vijf mensen te redden? Bij tweetaligen is het antwoord afhankelijk van de taal waarin de vraag gesteld wordt. Taalwetenschapper Susanne Brouwer deed onderzoek naar dit Foreign Language Effect door middel van een eyetracking-experiment.
Brain basics: Hoe je brein je lichaam bestuurt zodat jij het niet hoeft te doen
We hoeven niet alles zelf te doen. Dat is in brede zin waar als we het over het leven hebben, maar het geldt al helemaal voor welke delen van ons lichaam en geest we bewust invloed op uitoefenen. Hier leggen we uit hoe het werkt!
Hoe kinderen emotioneel kunnen groeien door een goed verhaal
Kinderen en jongeren zijn gek op verhalen, zoals die bijvoorbeeld worden verteld in films. Kunnen zulke verhalen ook van betekenis zijn voor hun ontwikkeling? Zeker wel, en zelfs op meerdere manieren, concluderen communicatiewetenschappers van de Radboud Universiteit.
‘Nieuw tijdsgewricht vraagt om nieuw politiek leiderschap’
Het vertrek van een reeks prominente politiek leiders luidt het einde in van een tijdperk. Dat zegt Ronald Kroeze, hoogleraar Parlementaire Geschiedenis en directeur van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis (CPG). ‘Er ligt nu een geheel nieuw speelveld open.’
Hersensignalen omgezet naar spraak met implantaten en AI
Onderzoekers van de Radboud Universiteit en het UMC Utrecht zijn erin geslaagd hersensignalen om te zetten in hoorbare spraak. Door signalen uit de hersenen te decoderen met een combinatie van implantaten en AI konden ze met een nauwkeurigheid van 92 tot 100 procent voorspellen welke woorden mensen wilden zeggen. De resultaten van hun onderzoek zijn deze maand gepubliceerd in het Journal of Neural Engineering.
Tegenslagen veranderen onze hersenen permanent
Neurowetenschappers van het Radboudumc tonen aan dat de tegenslagen die je meemaakt het functioneren van je hersenen blijvend veranderen. Een afwijkende reactie van de hersenen op tegenslagen houdt bovendien verband met angstklachten. Dat heeft mogelijk voorspellende waarde voor het ontwikkelen van psychiatrische aandoeningen.
Brain Basics: De werking van de basiszintuigen in een notendop
Onze zintuigen zorgen ervoor dat we in contact staan met de wereld. De vijf basiszintuigen: zicht, gehoor, reuk, smaak en tastzin vormen de poorten waardoor we onze omgeving ervaren. In deze blogpost zoeken we uit hoe deze zintuigen werken.
Angstige mensen gebruiken minder geschikt hersengebied bij controle over emoties
Angstige mensen gebruiken bij het kiezen van gedrag in sociaal lastige situaties een minder geschikt gebied in de voorhersenen dan niet-angstige mensen. Dit is goed te zien op hersenscans, blijkt uit onderzoek van Bob Bramson en Sjoerd Meijer van het Donders Instituut aan de Radboud Universiteit.
Onteigeningsdeskundige steeds belangrijker, maar nauwelijks verankerd in de wet
Sinds het kabinet-Rutte 3 in 2021 overwoog om boeren te onteigenen om de stikstofuitstoot te verminderen, speelt het thema onteigening een prominente rol in de actualiteit. Maar wat komt er allemaal kijken bij een onteigeningsprocedure, en hoe wordt de omvang van de schadevergoeding bepaald? Sam Schuite onderzocht de rol van schadedeskundigen bij onteigeningsprocedures en aanverwante procedures zoals planschade en nadeelcompensatie, en promoveert 30 augustus op dat onderzoek aan de Radboud Universiteit.
VN-Waterconferentie: 'Levendige discussies - maar er moet nog ontzettend veel gebeuren'
Normaal gesproken wonen ze wetenschappelijke congressen bij. Dit was echter een regeringsconferentie en pas de tweede conferentie over water die de Verenigde Naties hebben georganiseerd sinds de invloedrijke conferentie in Mar del Plata in 1977. Sander Meijerink, hoogleraar Water Governance, en Corinne Vitale, universitair docent Planologie, woonden de VN-Waterconferentie 2023 in New York bij en delen hun indrukken over het huidige debat over waterbeheer.
Vijf vragen over de invloed van hoge temperaturen op ouderen
Eerder besteedden we aandacht aan hitte en gezondheid. Naar aanleiding hiervan kwamen er aanvullende vragen specifiek gericht op hoge temperaturen en ouderen, omdat de oversterfte bij een hittegolf vooral ouderen treft (300-400 meer dan verwacht in 2019, 2020). Vandaar dat we in deze 'vijf vragen over' extra focussen op ouderen. Hiervoor stelden we de vragen aan geriater Marcel Olde Rikkert.
Brain basics: Het babybrein, hoe het allemaal begint
Babyhersenen krijgen veel aandacht, niet alleen in de wetenschap, maar ook in de maatschappij. Wat gebeurt er precies in die ontwikkelende hersenen?
Gezichtsherkenning helpt bij diagnose erfelijke ontwikkelingsstoornissen
De erfelijke oorzaak van zeldzame ontwikkelingsstoornissen bij kinderen is vaak onbekend. Daardoor blijft een diagnose uit. Onderzoekers van het Radboudumc brengen daar nu verandering in. Ze ontwikkelden een computermodel op basis van gezichtsherkenning. Hiermee kunnen artsen vaker de juiste diagnose stellen.
De apocalyps is al bezig, maar andere eindes zijn nog mogelijk
Dat we in een ecologische crisis zitten, is inmiddels bij de meeste mensen bekend. Tegelijkertijd kunnen we ons amper voorstellen dat onze wereld eindig is of dat we als soort zouden kunnen uitsterven. Daar zouden we ons een stuk bewuster van mogen zijn, stelt filosoof Lisa Doeland in haar nieuwe boek Apocalypsofie. ‘Om ons heen eindigen al vele werelden en als we onze ogen daarvoor sluiten, wordt het alleen maar erger.’
Straffen en emotie: De verharding van het strafrecht in Nederland
Nederland heeft een van de strengste rechtssystemen van Europa. Zeker de laatste jaren is het strafrecht aan het veranderen. Een van de redenen is het idee dat een harde aanpak van criminaliteit de samenleving veiliger maakt. De wetenschap zegt echter juist van niet. Hoe rationeel is die strenge aanpak?