A. Siebesma (Anne) MA

Kort na het Tweede Vaticaans Concilie hebben enkele theologen de kerk omschreven als sacrament van de wereld (sacramentum mundi), d.i. een teken van hoe God de wereld aan het genezen en verzoenen is. Tijdens dezelfde periode zijn theologen zich meer bewust geworden van de theologische betekenis van politiek en de politieke verantwoordelijkheid van de kerk in de samenleving. Verschillende hedendaagse politieke theologen verdedigen echter dat de kerk een alternatief politiek lichaam vormt, dat als basis dient voor een kritiek op de seculiere politiek. Deze nadruk op een ‘alternatief’ lichaam zou de kloof tussen het kerkelijke en het seculiere weer kunnen vergroten. Mijn onderzoek betreft de implicaties van het begrijpen van de kerk als sacramentum mundi voor de aard en rol van de kerk als politieke gemeenschap. Eerst bestudeer ik de ontwikkeling van het concept van kerk als sacramentum mundi in het algemeen en in relatie tot de politieke theologie destijds. Vervolgens analyseer ik hoe Edward Schillebeeckx een sacramentele ecclesiologie en later specifiek een begrip van kerk als sacramentum mundi heeft ontwikkeld. Vervolgens verbind ik deze ecclesiologie met politieke theologie door te analyseren hoe het impliciet functioneerde in Schillebeeckx’ latere, meer politiek georiënteerde theologie en zijn persoonlijke politieke engagement. Tenslotte richt ik me op de hedendaagse politieke theologie via het werk van William Cavanaugh, om te onderzoeken wat een hedendaagse herwerking van deze ecclesiologie zou betekenen voor de wijze waarop de zich kerk als politieke gemeenschap verhoudt tot de bredere samenleving.