Programma
Bijeenkomst 1 - donderdag 31 oktober (19.30 - 21.15 uur)
Wat is de rol van beweging voor onze gezondheid? - Prof. dr. Maria Hopman
De mens is gemaakt om te bewegen. Duizenden, miljoenen jaren geleden ten tijde van het jagen en verzamelen bewogen we waarschijnlijk 4 tot 7 uur op een dag. Onze genen passen bij een actieve leefstijl. Echter de laatste 50 tot 100 jaar bewegen we steeds minder. De helft van de Nederlandse bevolking beweegt geen half uur per dag. Deze beweegarmoede is geassocieerd met meer dan 30 chronische ziekten waarvan de hart- en vaatziekten en suikerziekte belangrijke voorbeelden zijn. Tijdens het bewegen zijn onze spieren actief en die hebben daar zuurstof en brandstof voor nodig. Om dat aangevoerd te krijgen moeten hart en longen harder werken en worden de bloedvaten goed doorbloed. Goede bloedvaten zijn van belang voor al onze organen denk aan hart, nieren en hersenen. In dit college wordt het belang van bewegen vanuit een evolutionair perspectief uiteengezet, toegelicht waarom bewegen van belang is voor onze gezondheid en tips en tricks gegeven hoe je gezond kunt bewegen.
Bijeenkomst 2 - donderdag 14 november (19.30 - 21.15 uur)
Wat is de rol van gezonde voeding en wat verstaan we daar precies onder? - Dr. Manon van den Berg
Voeding is een eerste levensbehoefte. Dat een goed samengestelde voeding bevorderlijk is voor de gezondheid weet iedereen. Maar wat is eigenlijk het effect van een ongezonde voeding op onze gezondheid? En hoe gezond is het aanbod van voeding in onze maatschappij? In de media worden veel uitspraken gedaan over gezonde voeding en komen veel hypes voorbij. Echter, weten wát goede voeding is, vraagt om gedegen wetenschappelijk onderzoek. Een belangrijk deel van voedingsonderzoek is gericht op de vraag welke voedingsfactoren een gunstig of juist ongunstig effect op de gezondheid hebben en in welke mate of bij welk niveau van inname dat dat het geval is. Het totaal overzicht aan epidemiologisch onderzoek is samengevat in de zogeheten ‘Richtlijnen goede voeding’ van de Gezondheidsraad. In dit college wordt besproken wat het verband is tussen ongezonde voeding en gezondheid. Daarnaast wordt toegelicht waaruit een gezonde voeding bestaat en wat de invloed daarvan is op het voorkomen van welvaartsziekten.
Bijeenkomst 3 - donderdag 21 november (19.30 - 21.15 uur)
Waarom slapen we eigenlijk? - Dr. Jacqueline van der Meij
Een groot gedeelte van ons leven brengen we slapend door, wat al aangeeft dat slaap dus wel belangrijk moet zijn voor ons bestaan. Maar is het een tijd van rust, zoals vaak gesteld wordt, of vinden er in deze periode met weinig externe invloeden juist belangrijke lichamelijke processen plaats? Door de week wat kortere nachten maken of zelfs een nacht slaap totaal overslaan; “ach, dat haal ik in het weekend wel weer in”, is een vaak gehoord argument. Maar is dat eigenlijk wel zo? Dan zijn er ook de bekende vroege vogels (ochtendmensen) en nachtuilen (avondmensen). Maar is onze maatschappij wel ingesteld op deze verschillende slaappatronen? In dit college wordt dieper ingaan op deze en nog veel meer vragen over wat slaap is, welke functies aan slaap worden toegeschreven en wat de invloed van slaap op onze gezondheid is.
Bijeenkomst 4 - donderdag 28 november (19.30 - 21.15 uur)
Een gezonde geest in een gezond lichaam: de mogelijke bijdrage van mindfulness aan een gezonde leefstijl - Prof. dr. Anne Speckens
Mindfulness is met aandacht aanwezig zijn bij wat er is, of het nu prettig of onprettig is, met een grondhouding van vriendelijkheid en nieuwsgierigheid. Het kan helpen om het lichaam beter te leren kennen en je meer bewust te worden van emoties en gedachten. Daarnaast kan mindfulness helpen om je automatische patronen of gewoonten beter in het vizier te krijgen. Dat laatste geeft je dan weer de mogelijkheid om je af te vragen of die gewoonten “gezond” zijn of niet en “gezondere” manieren van omgaan met situaties uit te proberen. Onderzoek heeft laten zien dat mindfulness behulpzaam kan zijn voor mensen met psychische klachten of chronische lichamelijke ziekten, maar bijvoorbeeld ook voor professionals in de gezondheidszorg of onderwijs.
