Recharge overzicht
Luierdiefstal en andere criminaliteit tijdens de Tweede Wereldoorlog
Waarom stalen mensen tijdens de Tweede Wereldoorlog fietsen, kleding, kippen en schapen? En hoe spraken ze tijdens hun berechting zelf over hun misdrijven? Historica Jan Julia Zurné stuit tijdens haar onderzoek regelmatig op interessante verhalen in archiefmateriaal van rechtbanken. Begin september verscheen de blog ‘Oorlogsboeven’ waarop die verhalen te lezen zijn en de ontwikkelingen in haar onderzoek te volgen zijn.
Studeren in het buitenland en een taal leren
Studeren in het buitenland wordt vaak gezien als de beste manier om een nieuwe taal te leren, omdat het studenten in staat stelt zich volledig onder te dompelen in de tweede taal. Voor haar proefschrift onderzocht taalkundige Xiaoru Yu het effect van studeren in het buitenland op het leren en begrijpen van gesproken Engels door Chinese leerlingen van het Engels.
Misschien begon het leven toch in een druppeltje
Er is niet veel nodig om kleine, robuuste druppeltjes te laten ontstaan die zelfstandig kunnen groeien, zo laten experimenten van Nijmeegse onderzoekers zien. Of zo’n actief druppeltje ooit de start van het allereerste leven was, kunnen ze niet met zekerheid zeggen, maar ze weerleggen hiermee wel twee veelgehoorde bezwaren tegen deze theorie.
Eerste lockdown had groot effect op mantelzorg
‘We varen op zicht’, zei de premier over maatregelen die hij in het voorjaar 2020 trof om de coronapandemie onder controle te houden. De aandacht ging vooral uit naar de ziekenhuiszorg. Voor de onbetaalde hulp aan zieken of ouderen was weinig aandacht. Nieuwe cijfers laten zien dat de ingrepen grote effecten hadden op de mantelzorg. Zo ligt bijvoorbeeld overbelasting op de loer.
Blinde vlek in de maritieme geschiedenis: cogghen, kleene cogghen ende schuten
Onder honderden in Flevoland (voormalige Zuiderzee) opgegraven scheepswrakken zijn er ruim twintig uit de Hanzeperiode (ca. 1250-1500). Karel Vlierman (79) reconstrueerde voor zijn onderzoek deze middeleeuwse handelsvaartuigen – koggen genoemd - stuk voor stuk om bij te dragen aan de maritieme geschiedenis.
Een spel voor geestelijk herstel
Het spelen van videogames kan welzijn verhogen en kan zelfs herstel na trauma of andere psychische problemen ondersteunen.
De waarde van sport
hoe komt het eigenlijk dat we zoveel waarde zijn gaan hechten aan sport? En is onze huidige kijk op sport wel zo gezond als we denken? In het programma ‘De waarde van sport’ van Radboud Reflects gaven hoogleraar sportgeschiedenis Marjet Derks en sportfilosoof Sandra Meeuwsen, beiden van de Radboud Universiteit, hun visies
Ben jij ook wel eens ‘hangry’?
Veel mensen krijgen een korter lontje als ze lang niet hebben gegeten: ze worden hangry. Dit blijkt geen aanstelleritis te zijn, maar een overlevingsmechanisme dat je motiveert om op zoek te gaan naar eten.
Coronalockdown leidt tot verdubbeling depressies bij zwangere vrouwen
Twee keer zo veel zwangere vrouwen kregen last van angst en depressies tijdens de eerste COVID-19 lockdown in Nederland in vergelijking met het aantal in het ‘oude normaal’. De vrouwen ervaarden veel zorgen over het nieuwe en onbekende virus, verminderde sociale contacten en het wegvallen van werk en inkomen. Daarbij nam de ondersteunende rol van de partner toe, maar schoten sociale en professionele ondersteuning juist te kort. Dat zijn de belangrijkste conclusies van onderzoekers van het Radboudumc, die gepubliceerd zijn in Scientific Reports.
Bètafaculteit gaat inzetten op technische opleidingen
De Faculteit Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica (FNWI) werkt aan plannen voor technische opleidingen. Ook komen er onderzoeksgroepen die zich specifiek op technologische ontwikkeling gaan richten. De universiteit volgt hiermee andere algemene universiteiten.
Van Einstein tot Falcke: een wiskundige geschiedenis van zwarte gaten
Om iets van de algemene relativiteitstheorie te begrijpen is het belangrijk om meerdere experts te horen die er de juiste dingen over zeggen. Met zijn boek Foundations of General Relativity, uitgegeven bij de Radboud University Press, levert hoogleraar Klaas Landsman een bijdrage.
‘Werkelijk alles aan de anammox-bacterie is anders’
Nederlands onderzoek behoort tot de wereldtop. En daarom laat KIJK-redacteur Laurien Onderwater je in deze rubriek elke maand kennismaken met een wetenschapper van eigen bodem. Deze keer: een gesprek met Laura van Niftrik, die raketbrandstof uit afvalwater wil maken.
Het invloedrijke gezelschap achter schilder Jheronimus Bosch
Jheronimus Bosch (circa 1450-1516) was ook in zijn eigen tijd een gevierd schilder. Het is opvallend dat veel van de eigentijdse liefhebbers van Bosch’ kunst op de een of andere manier met elkaar in contact stonden. Kunsthistorica Marieke van Wamel onderzocht het invloedrijke gezelschap van burgers, clerici en edelen dat een aanzienlijke bijdrage leverde aan de verspreiding van de faam van Jheronimus Bosch en zijn werk in Europa.
Spanning tussen jeugdrecht en vreemdelingenrecht
Bij minderjarigen en gezinnen die zonder verblijfsvergunning in Nederland zijn kunnen spanningen ontstaan tussen het jeugd(beschermings)recht en het vreemdelingenrecht. Daarmee worstelen de betrokken instanties zoals de Immigratie- en Naturalisatiedienst, Dienst Terugkeer & Vertrek, Nidos en de Raad voor de Kinderbescherming. Dit doet zich onder meer voor bij de ondertoezichtstelling (OTS), die voor een kind zonder verblijfsrecht het verschil kan betekenen tussen wel of geen verblijfsvergunning.
Stijgende gasprijzen: op weg naar een koude winter?
De gasprijzen zijn de afgelopen weken tot historische hoogte gestegen. Verwacht wordt dat huishoudens honderden euro’s meer aan gas kwijt gaan zijn de komende herfst en winter. Wat is er aan de hand? En waar moeten we zoeken voor een oplossing? Op deze vragen ging ethicus Tjidde Tempels in gesprek met socioloog en ingenieur Vincent de Gooyert en politiek filosoof Marc Davidson, beide van de Radboud Universiteit.
Struinen in de snoepwinkel die Radboud Erfgoed heet
Een woordzoeker met middeleeuwse woorden in het oorspronkelijke handschrift. Of een recept voor olie die goed is voor je gewrichten, gemaakt van puppy’s en wormen. Het doeboek voor volwassenen van artiest Katinka Polderman en neerlandicus Sophie Reinders staat vol wonderlijke spelletjes, knutseltips en recepten. Allemaal gemaakt op basis van historische bronnen van de Radboud Universiteit.
Hoe vogels, zoogdieren en kinderen klanken leren
Sommige zangvogels leren zingen door andere vogels na te doen. Andere dieren kunnen allerlei verschillende geluiden nadoen. Maar wat zegt dit over het menselijk spraakvermogen? Sonja Vernes van het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek in Nijmegen is redacteur van een themanummer van Philosophical Transactions of the Royal Society B over ‘vocaal leren’ in dieren en mensen, waarin verschillende diersoorten aan bod komen - van zebravinken en papegaaien tot vleermuizen en zeehonden.
Help, de rivieren worden te warm
Nu het op aarde steeds warmer wordt, komt het voortbestaan van veel soorten zoetwatervissen in gevaar, blijkt uit recent Nijmeegs onderzoek. Waarom is het zo’n probleem als er soorten uitsterven? En belangrijker: wat kunnen we eraan doen? ‘De scenario’s zijn hoopvol en treurig tegelijk.’
Donorledematen langer houdbaar door verbeterde bewaartechniek
Maartje Bijl was 2 jaar geleden in het Radboudumc de eerste persoon in Nederland die twee nieuwe handen kreeg. Een grote uitdaging bij zo’n operatie is het bewaren van de gedoneerde weefsels. Plastisch chirurg in opleiding Anne Sophie Kruit promoveerde onlangs op de ontwikkeling van een nieuwe bewaartechniek waarmee handen zeker drie keer zo lang houdbaar zijn. Haar werk droeg ook bij aan de operatie van Maartje.
‘Ik wil nooit meer iets verstandigs doen’
Componist, schrijver, model, kunstenaar. Sarah Neutkens (23) laat zich niet in een hokje duwen. Voor deze eigengereide autodidact was de studie Kunstgeschiedenis een ‘moetje’, want ze wil aan de bak, ze wil dingen maken. Afgelopen jaar vloog ze uit en dat leidde al tot Carré en Into The Great Wide Open. Alles doet ze op haar eigen manier. ‘Goede adviezen sla ik graag in de wind.’