Recharge overzicht
Duurzame sportdeelname door online sportnetwerken – werkt dat?
Onderzoekers van de Radboud Universiteit onderzochten hoe mensen elkaar beïnvloeden in online sportnetwerken. Ze delen hun constateringen en geven aanknopingspunten voor het maken van beleid gericht op het promoten van duurzame sportdeelname en fysieke activiteit.
Microbioloog onderzoekt veerkracht van het ecosysteem
Geïnspireerd door haar biologieleraar op het vwo begon Annelies Veraart enthousiast aan een studie Medische Biologie aan de Universiteit van Amsterdam. Gaandeweg het eerste jaar merkte ze dat een studie Biologie meer bij haar paste. De microbioloog is nu universitair docent en onderzoeker aan de Radboud Universiteit Nijmegen.
De paradox van de luchtrat
Het is misschien wat controversieel om het over duiven te hebben. Want hoewel ze kunnen worden gefokt als huisdier, trouwe kameraden zijn en ingezet kunnen worden voor sport, zien de meeste mensen ze slechts als luchtratten: dom en vies. En dat terwijl wetenschappers de afgelopen 30 jaar onderzoek hebben verricht dat de cognitieve vaardigheden van vogels aantoont. Hier is een overzicht van de meest fascinerende duivenfeitjes.
Ondernemende scheikundigen ontwikkelen zelfgeurende T-shirts
T-shirts die tijdens het sporten de geur van een deodorant, parfum of aftershave behouden. Dat is een ontdekking van twee scheikundigen die verbonden zijn aan een spin-off van de Radboud Universiteit. Inmiddels verkopen ze de shirts in hun eigen webshop. ‘Overdag doen we onderzoek, ’s avonds versturen we postpakketjes.’
Kunstenaars en wetenschappers gaan samen de crises te lijf
Een publieksprogramma in LUX eind januari is de aftrap van TASC (The Art of Science), een reeks van drie projecten waarin de universiteit samen met andere partijen nieuwe uitwegen zoekt voor maatschappelijke vraagstukken. Martijn Stevens, cultuurcoördinator van de universiteit: ‘De oplossingen waarmee we tot nu toe hebben gewerkt schieten tekort.’
Een jaar na de inval in Oekraïne: geschiedenis als wapen
Op 24 februari 2023 is het een jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Historici Harm Kaal en Jelle van Lottum komen met een 180 pagina’s tellende editie van het Journal of Applied History, dat geheel gewijd is aan de Russisch-Oekraïense oorlog en hoe geschiedenis in dit conflict als wapen wordt gebruikt. ‘We hopen dat het inzicht geeft in hoe we verdraaiing en misbruik van het verleden kunnen tegengaan.’
De dijken van de toekomst zijn meer dan een groene grasmat
Door een stijgende zeespiegel, vaker extreme neerslag en drogere zomers wordt er in de toekomst steeds meer van onze dijken gevraagd. In de komende dertig jaar moet er alleen al in Nederland 1.500 kilometer aan dijken versterkt worden. Als er meer bloemen en kruiden groeien op dijken, draagt dat al voor een groot deel bij aan een oplossing, zeggen ecologen van de Radboud Universiteit en Wageningen Universiteit.
‘Als je beter begrijpt hoe AI werkt, kun je er beter mee omgaan’
Iedereen krijgt te maken met Artificial Intelligence ofwel AI. Sterker nog: waarschijnlijk heb je al te maken met AI, zonder dat je het weet. Voor wie beter wil begrijpen wat AI is, welke mogelijkheden het biedt en waar je op moet letten in het omgaan met AI, biedt Radboud Academy een korte cursus aan: AI in perspectief.
'Zet ChatGPT in om innovatie binnen organisaties te stimuleren'
Eind 2022 veroverde ChatGPT in snel tempo het internet. De chatbot, die is gebaseerd op het grote taalmodel GPT-3 van OpenAI, heeft miljoenen versteld doen staan met zijn snelle, goed formuleerde antwoorden op uiteenlopende soorten vragen. Deze zogeheten transformator-gebaseerde taalmodellen kunnen nu al worden ingezet om organisaties te helpen bij het creëren van nieuwe innovatieve oplossingen, zo stellen onderzoekers van de Radboud Universiteit in een artikel dat vandaag wordt gepubliceerd in het Journal of Product Innovation Management.
'Ook ongegronde angst in de samenleving moet je serieus nemen'
Artificial Intelligence kan kunst maken, vroegtijdig borstkanker opsporen en de boekhouding doen. Dat nieuwe technologieën voor angst kunnen zorgen om je baan te verliezen, is dus geen gekke gedachte. Maar hoe realistisch is die angst? En wat voor gevolgen heeft die angst op de maatschappij? Hoogleraar Internationale Economie André van Hoorn werpt er zijn blik op.
Verbeter je geheugen met je eigen geheugenpaleis
Sommige mensen zijn geheugenexperts en beweren dat door te trainen, iedereen zijn geheugen kan verbeteren. De sleutel hiertoe is het gebruik van een methode die het ‘geheugenpaleis’ wordt genoemd. Nu is er ook wetenschappelijk bewijs dat dit een erg effectieve methode is, zelfs op de lange termijn.
Antibiotica op maat vermindert infecties bij prostaatonderzoek
Bij verdenking op prostaatkanker wordt een klein stukje prostaatweefsel afgenomen voor nader onderzoek. Dit kan leiden tot infecties, waarvoor patiënten preventief een antibioticum krijgen. Het aantal infecties neemt verder af wanneer het antibioticum is afgestemd op de patiënt. Dat blijkt uit onderzoek van het Radboudumc.
‘Duurzaamheidsproblematiek vereist een transdisciplinaire aanpak’
Ze houden zich beide bezig met biodiversiteit en bestuur. Afgelopen oktober zijn Cristina Yumie Aoki Inoue en Susan de Koning naar Toronto gegaan voor het 2022 Earth System Governance Congres. De editie van volgend jaar zal op de Radboud Universiteit worden gehouden. “Een geweldige kans om een impact te maken.”
Taalnormen: complexer als/dan je denkt
‘Groter als’ klopt niet, nemen veel mensen aan. Maar volgens sommige taaladviezen kan het wel. Taaladviseurs spreken elkaar vaak tegen, stelt taalwetenschapper Marten van der Meulen vast in zijn proefschrift over taaladviezen in de twintigste eeuw, dat hij op 16 januari 2023 verdedigt aan de Radboud Universiteit.
Democratie vraagt om voortdurende vernieuwing
Democratie is nooit af en vergt permanent onderhoud, zeggen Carolien van Ham en Marlies Honingh. Tegelijkertijd staat de democratie nationaal en internationaal onder druk. Zorgelijk, vinden de wetenschappers. Mede daarom zijn ze eerder dit jaar de hotspot Sustainable Democracy gestart.
Mindfulness kan helpen bij het volharden in goede voornemens
Nu de goede voornemens eenmaal zijn voorgenomen, is het de kunst ze vol te houden. De Radboud Academy lanceert een nieuwe levensstijl-cursus die deelnemers een duwtje in de rug moet geven. Mét aandacht voor mindfulness.
Vrouwen en alledaagse criminaliteit in oorlogstijd
Studenten Geschiedenis & Actualiteit van de Radboud Universiteit werkten samen met het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) deden onderzoek naar vrouwen en alledaagse criminaliteit in oorlogstijd en maakten daar een podcastserie van: Vrouwen buiten zicht.
Wat we kunnen leren van menstruatiebloed
Helpt een dieet bij endometriose? Kun je herhaalde miskramen voorkomen met sporten? Renate van der Molen, Tess Meuleman en Annemiek Nap (Radboudumc) zoeken antwoorden op deze vragen met behulp van iets wat miljarden vrouwen maandelijks weggooien: menstruatiebloed. ‘Dit bevat allerlei boodschappen van het afweersysteem.’
Waarom valt nieuwjaar op 1 januari?
Historicus Olivier Hekster legt uit hoe we aan onze kalender zijn gekomen (via Julius Caesar) en waarom hij zo goed werkt.
Waarom Dickens' Christmas Carol het meest herbewerkte boek ooit is
Zelfs als je het kerstverhaal ‘A Christmas Carol’ (Een Kerstvertelling) van Charles Dickens nog nooit hebt gelezen, ken je waarschijnlijk het verhaal. Van Scrooge tot Kleine Tim, en van ‘bah, humbug’ (in het Nederlands onder andere vertaald als “Ach, onzin”) tot de ‘Geest van Voorbije Kerstmis’, de verschillende elementen zijn de afgelopen twee eeuwen in tientallen, zo niet honderden versies verschenen. Chris Louttit, universitair docent Engelse letterkunde aan de Radboud Universiteit en voorzitter van de Dickens Society, vertelt waarom het boek weleens het literaire werk met de meeste bewerkingen (adaptaties) ooit zou kunnen zijn.