Recharge overzicht
Schaalmodel van gigantische telescoop te zien in Huygensgebouw
In het Huygensgebouw is de komende twee maanden een schaalmodel te zien van de South Pole Telescope, een van de telescopen waarmee astronomen foto’s maken van zwarte gaten. Aanleiding is een bezoek van de NWO-commissie die moet beoordelen of er subsidie komt voor een nieuwe telescoop, bovenop een berg in Namibië.
Het voetbal als vergrootglas voor het integratiedebat
Liefst tien spelers van de Nederlandse selectie voor het WK hebben een dubbele nationaliteit. Maar het juichen voor oranje brengt de tolerantie voor de multiculturele samenleving niet per se dichterbij. ‘Spelers met dubbele nationaliteit zijn sneller de zondebok’. Dit zegt voetballiefhebber Henk van Houtum, hoogleraar Politieke Geografie en Geopolitiek.
Met één nier ter wereld komen heeft gevolgen op de lange termijn
Grootschalig onderzoek van het Radboudumc onder kinderen die ter wereld zijn gekomen met één nier laat zien dat dit veel gevolgen heeft op de lange termijn. Zo heeft 75% van de kinderen nierschade op 18-jarige leeftijd. Ook blijkt dat overgewicht een extra risicofactor is. Het onderzoek toont het belang aan van controles bij kinderen met één nier.
‘Ook in islam is homoseksualiteit een issue’
Sportminister Conny Helder toonde zich in Qatar uiterst terughoudend in het overbrengen van de kritiek op racisme en uitsluiting van genderminderheden. Socioloog Niels Spierings, die veel onderzoek doet naar tolerantie en religie, ziet ook in de Arabische wereld ruimte om de kritiek over het voetlicht te brengen.
Merelroute en vogelleesclub: hoe je mensen meer bij natuur betrekt
Nederland (en de rest van Europa) telt talloze vogelliefhebbers die, bijvoorbeeld door vogels te tellen, bijdragen aan de wetenschap. Deze burgerwetenschappers zijn meestal al behoorlijk betrokken bij de natuur. Maar is het ook mogelijk om nieuwe doelgroepen te bereiken met min of meer wetenschappelijke projecten? Onderzoekers van het Centre Connecting Humans and Nature van de Radboud Universiteit proberen dat onder meer met een Merelroute en een ‘vogelleesclub’.
35.000 doden per jaar in Europa door resistente bacteriën en dat neemt toe
Jaarlijks sterven in Europa 35.000 mensen door bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica, en dat aantal stijgt. Dat blijkt uit een recent rapport van het Europees Centrum voor Ziektepreventie en Bestrijding (ECDC). Sommige wetenschappers vrezen dat in 2050 meer mensen zullen overlijden aan resistente bacteriën dan aan kanker. Kunnen we het tij nog keren? Afdelingshoofd Medische Microbiologie en hoofd Centrum voor Infectieziekten van het Radboudumc Heiman Wertheim beantwoordt vijf vragen over resistentie.
Hoe word je gelukkig(er)?
Mensen streven naar geluk. Films, series, nieuwssites én wetenschappers onderzoeken al jaren hoe je gelukkig(er) wordt. Antwoord geven op deze vraag is niet gemakkelijk. Toch springt één theorie over geluk eruit: wil je gelukkig worden, doe dan iets voor een ander.
Druppels in de cel bepalen ophoping eiwitten bij ouderdomsziekten
Kleine druppeltjes in onze cellen kunnen de ophoping van eiwitten bij ziekten zoals Alzheimer en Parkinson’s versnellen, maar ook vertragen. Ze verergeren het als eiwitten aan de randen blijven plakken, maar maken de situatie juist beter als ze in de druppels worden opgenomen. Chemici van de Radboud Universiteit en Universiteit Twente publiceerden hun nieuwe vondst in Science Advances op 2 december.
Bijen als inspiratiebron voor betere hoorimplantaten
Je kent het wel: je zit op een feestje en iedereen praat door elkaar heen. Je moet moeite doen om de stem van je gesprekspartner tussen alle stemmen uit te filteren. Dat is al lastig voor mensen die goed horen, laat staan voor slechthorenden. Dit cocktailparty-effect is een probleem waar de huidige hoortoestellen en hoorimplantaten nog geen oplossing voor bieden. Neurowetenschapper Martijn Agterberg wil daar verandering in brengen, met bijen als grote inspiratiebron. Met zijn start-up BeephoniX doet hij mee aan de NWO Venture Challenge.
Protest en openbare orde: spel tussen autoriteiten en demonstranten
De afgelopen maanden werden de Nederlandse media gedomineerd door protestacties in eigen land: boeren legden strobalen op snelwegen en een klimaatactivist lijmde zich vast aan de tafel bij Jinek. Desondanks staat volgens Amnesty International het demonstratierecht onder druk, wat de democratie in gevaar brengt. Historica Carla Hoetink doet onderzoek naar de botsende belangen van autoriteiten en demonstranten.
Dankbaarheid is goed voor je
Dankbaarheid is een sociale emotie die cruciaal is voor sociale relaties. Deze openlijke erkenning van de waarde van wat je ontvangt stimuleert prosociaal gedrag.
Vier wetenschappelijke mythes ontkracht
Sommige ‘wetenschappelijke broodje-aapverhalen’ zijn zo wijdverspreid dat ze als waarheid beschouwd worden. De bekendste hiervan zullen hier worden ontkracht.
Contact met lotgenoten bij depressie is effectief
Mensen met een depressie hebben baat bij contact met lotgenoten. Zulke contacten kunnen zelfs bijdragen aan herstel van depressie. Dat blijkt uit promotieonderzoek van Dorien Smit, die op 1 december haar proefschrift verdedigt aan de Radboud Universiteit. Op basis van haar onderzoek werd een online platform opgericht voor mensen met een depressie.
‘Holocaust-getuigenissen uit de afgrond gered’
Met de legging deze maand van 27 zogeheten Stolpersteine in Nijmegen worden Joodse oorlogsslachtoffers aan de vergetelheid ontrukt. Ria van den Brandt, Holocaust-onderzoeker van de Radboud Universiteit, is een van de drijvende krachten achter de Stolpersteine in Nijmegen. ‘Het doel is het verhaal achter de namen zichtbaar te maken.’
Excuses voor het slavernijverleden
Binnenkort maakt het Nederlandse kabinet officieel bekend excuses te gaan aanbieden voor het slavernijverleden. Een belangrijke stap volgens cultuurwetenschapper Liedeke Plate. ‘Er bestaat ook nu nog institutioneel racisme, dat een relatie heeft met het slavernijverleden.’
Taalwetenschapper legt juristen uit wat ‘detailhandel’ is
Wat weet Marc van Oostendorp nou helemaal over de detailhandel? Niet veel. En toch trad de hoogleraar Nederlands en Academische Communicatie al vier keer op in juridische geschillen tussen gemeentes en flitsbezorgers. 'Blijkbaar ben ik een specialist.'
Black Friday: ‘Merkwaardige bereidheid om alles uit Amerika over te nemen’
Op 25 november is het weer Black Friday. Voor de een het perfecte moment om kerstinkopen met korting te scoren, voor de ander een schrijnende illustratie van de consumptiemaatschappij. Reclamehistoricus Wilbert Schreurs legt uit hoe het fenomeen uit de Verenigde Staten is overgewaaid.
Grote studie naar langetermijngevolgen van vroeggeboorte
Elk jaar wordt ongeveer 7 procent van de baby’s in Nederland te vroeg geboren, wereldwijd is dat zelfs 10 procent. 17 november 2022 staat in het teken van deze kinderen, dan is het Wereld Prematurendag. TNO doet met de POPS-studie sinds 1983 onderzoek naar de ontwikkeling en gezondheid van bijna alle kinderen die dat jaar te vroeg zijn geboren in Nederland. Het Radboudumc werkt mee aan dit onderzoek en kijkt in het bijzonder naar de gevolgen van vroeggeboorte op de nieren. Samen met TNO en Care4Neo benadrukt kindernefroloog Michiel Schreuder hoe belangrijk het is deze kinderen en volwassenen goed te blijven volgen.
Vrijwilligers voor vluchtelingen: onderbelichte groep onder de loep
Wat is het profiel van vrijwilligers bij humanitaire organisaties die nieuwkomers helpen? Onderzoeker Maikel Meijeren en hoogleraren Marcel Lubbers en Peer Scheepers zochten het uit.
Flanerie is niet alleen voor welgestelde, witte, mannelijke wandelaars
De levens van de arbeidersvrouwen van vroeger zouden niet alleen herinnerd moeten worden om de ellende die ze doormaakten: deze vrouwen maakten ook plezier en het is belangrijk om daarbij stil te staan. Om dit vrouwelijke plezier te herkennen, moeten we het begrip flaneur herdefiniëren. Dat stelt geschiedkundige Anna Geurts naar aanleiding van hun vertaling van Keetje trottin, een roman over het leven van een arbeidersmeisje in het 19e-eeuwse Amsterdam.