Recharge overzicht
Vijf vragen over vapen en E-sigaretten
Er is op het moment veel te doen over (het gebruik van E-sigaretten), ook wel “vapen’ genoemd. Kinderlongarts Peter Merkus beantwoordt vijf vragen over vapen en wat het betekent voor je gezondheid.
Positieve taal vermindert angst patiënten met onverklaarde klachten
Huisartsen zien regelmatig patiënten met aanhoudende lichamelijke klachten (ALK) waarvoor geen duidelijke verklaring te vinden is. Deze patiënten voelen zich vaak onbegrepen. Met hun taalgebruik en woordkeuze hebben artsen invloed op hoe angstig patiënten zijn na een consult, zag onderzoeker Inge Stortenbeker.
Wij hebben grote plannen voor jou! Of voor u?
In sommige talen worden mensen bij voorkeur formeel aangesproken, in andere talen juist informeel. Hoe zit dat in de vacatureteksten van grote multinationals die werven in het Nederlands Nederlands, Belgisch Nederlands, Frans, Spaans en Duits? Taalwetenschappers van het Centre for Language Studies (CLS) vonden dat er in het Duits – dat als formeel bekend staat - een verschuiving gaande lijkt van Sie naar du. ‘Die kennis is bijzonder relevant voor interculturele bedrijfscommunicatie.’
Kennisuitwisseling cruciaal voor goede jeugdzorg
Sinds de decentralisatie van 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor alle vormen van jeugdzorg. Na een moeizame start en een lange leerweg is er inmiddels reden voor optimisme. De bundeling en uitwisseling van kennis speelt daarbij een essentiële rol.
Microplastics zijn overal, reden voor wanhoop?
Microplastics zijn overal te vinden. In ons voedsel, water en kleding zijn vele kleine plastic deeltjes te vinden. Maar wat moeten we hier van denken? Is het gevaarlijk? Wanneer kunnen we dit met zekerheid zeggen en daar actie in ondernemen? Milieukundige Ad Ragas en Ethicus Luca Consoli gingen in gesprek en kwamen tijdens een avond van Radboud Reflects en Radboud Green Office met originele perspectieven ons hier verder in te wijzen.
‘We praten over muren en hekken, maar de hardste grens is van papier’
Henk van Houtum is professor Politieke Geografie en Geopolitiek en medeoprichter en coördinator van het Nijmegen Centre for Border Research, Radboud Universiteit. Deze week is hij onze #WetenschappervandeWeek.
Minder bewegen na kantoorwerk: bewijs (nog) niet gevonden
Veel mensen ploffen na een hele dag zitten op kantoor thuis op de bank, in plaats van in beweging te komen. Na drukke werkdagen zijn mensen minder geneigd aan lichaamsbeweging te doen. Hoe dat kan onderzocht Sven van As in zijn proefschrift. ‘Bij stress of vermoeidheid kiezen we sneller de makkelijke optie.’
Liefde op het eerste gezicht? De wetenschap achter speeddaten
Welke informatie gebruiken we om snel af te wegen of we iemand aantrekkelijk vinden? En wat gebeurt er in het lichaam als twee mensen elkaar aantrekkelijk vinden tijdens een speeddate?
Kinderen met Down ontwikkelen zich beter met een speciale bril
Kinderen met het syndroom van Down zien niet alleen slecht in de verte, maar ook van dichtbij. Promotieonderzoek van Christine de Weger-Zijlstra van het Radboudumc toont aan dat deze kinderen veel beter zien met een bril die beide afwijkingen corrigeert. Met deze bril ontwikkelen ze zich bovendien beter.
Onderwaterplanten verminderen broeikasgasuitstoot uit meren en sloten
Meren en sloten stoten minder broeikasgas uit als er veel ondergedoken waterplanten in groeien in plaats van drijvende planten of algen. Investeren in ondergedoken planten door Nederlandse waterbeheerders is op meerdere vlakken een goed idee, stellen onderzoekers. Deze planten hebben de beste kans op overleving als er minder meststoffen in de Nederlandse wateren zouden uitspoelen.
Populair of gepest? Dat zegt veel over je latere leven
Wat leer je als je een groep mensen volgt vanaf hun babytijd tot ver in de volwassenheid? En hoe houd je zo’n onderzoek al die jaren succesvol in stand? Twee onderzoekers geven een kijkje achter de schermen bij de Nijmeegse Longitudinale Studie, die dit jaar haar 25e verjaardag viert. “Of je populair bent in de klas, voorspelt jaren later nog je gezondheid en baankansen.”
‘Sociaal beleid is een oneindig groot experiment’
Recent laaide in de Tweede Kamer opnieuw het debat op over de haperende jeugdzorg. Jan-Kees Helderman, hoogleraar Sociaal beleid en bestuur aan de Radboud Universiteit, draait de medaille liever om en wijst op de vorderingen in de door velen vermaledijde zorg. ‘De samenwerking tussen alle partijen wordt steeds beter.’
Waarom inspiratie niet zomaar komt aanwaaien
Via welke onbewuste processen komen mensen tot grootse prestaties? Over die vraag gaat ‘Inspiratie’, het nieuwe populairwetenschappelijke boek van hoogleraar Psychologie Ap Dijksterhuis. ‘Zonder inspiratie zouden we misschien nog in het oerwoud leven.’
Letterprins: game leert kinderen beter lezen
Zevenjarigen beter leren lezen? Laat ze gewoon gamen. Op vrijdag 14 oktober 2022 werd een vernieuwde versie van de leesapp ‘Letterprins’ gelanceerd, een online game om (beter) te leren lezen. ‘We hoeven kinderen niet te kwellen met ellenlange woordenlijsten of saaie invuloefeningen’, zegt psycholinguïst Esther Steenbeek, mede-ontwikkelaar van de game.
Op zoek naar (on)zichtbare sporen van de Koude Oorlog
Sinds de zomer duikt cultuurhistoricus en neerlandicus Linda van der Pol als de nieuwe Radboud Erfgoed Fellow in het verleden van de universiteitscampus tijdens de Koude Oorlog. De (on)zichtbare sporen van de Koude Oorlog op de campus dienen als vertrekpunt om de relatie tussen Oost- en West-Europa in de directe naoorlogse decennia te onderzoeken.
Vinden studenten wokisme een gevaar voor de democratie?
Volgens minister Dilan Yesilgöz van Justitie en Veiligheid is het ‘wokisme’ een beweging die de democratische rechtsstaat bedreigt. Hoe denken studenten daar over? Jochem Tolsma en Rob Franken, onderzoekers aan de Radboud Universiteit, vroegen het aan ruim 700 studenten. De meerderheid bleek het niet eens met de minister.
Kinderen minder goede onderwijskansen na ingrijpende ervaring
Ook kinderen van hoogopgeleide ouders ondervinden grotere gevolgen van ingrijpende gebeurtenissen zoals een echtscheiding of kindermishandeling. Dat blijkt uit promotieonderzoek van Carlijn Bussemakers, die op 21 oktober 2022 haar proefschrift verdedigt aan de Radboud Universiteit. ‘Ingrijpende ervaringen zijn niet alleen een probleem van gezinnen die traditioneel als kwetsbaar worden gezien.’
WNF: klimaatmaatregelen nodig tegen biodiversiteitsverlies
inds 1970 zijn de populatieaantallen van zoogdieren, vogels, amfibieën, reptielen en vissen met gemiddeld 69% gedaald. Dat laat het nieuwe Living Planet Report 2022 van het Wereld Natuur Fonds (WNF) zien.
Van ketchup tot speculaas: onze kinderen eten te veel zout
‘Onze kinderen eten veel te veel zout.’ Dat zei kindernefroloog Michiel Schreuder van het Radboudumc in 2009 in het Jeugdjournaal. In de tussentijd is er helaas weinig verbeterd. Zijn boodschap anno 2022? ‘De overheid moet nú ingrijpen en zout in producten stapsgewijs verlagen. Dat scheelt naar schatting in Nederland 5000 sterfgevallen per jaar.’ Schreuder beantwoordt vijf vragen over zout.
Nostalgie, de vuurtoren van ons geheugen
Nostalgie is een opzettelijke en bitterzoete emotie die ons met onszelf en anderen verbindt. Het herinnert ons aan de betere momenten van ons leven en de onomkeerbaarheid van tijd.