Recharge overzicht
Zo zeldzaam zijn zeldzame erfelijke aandoeningen niet
Zeldzame erfelijke aandoeningen zijn een belangrijk aandachtsgebied van het Radboudumc, met veel onderzoekers en artsen die eraan werken. Waar zit de gemeenschappelijke factor, en kunnen we al die erfelijke aandoeningen op dezelfde manier benaderen?
Sanderijns zeshonderd jaar lange weg naar erkenning
Sanderijn is verkracht. Als een van de hoofdpersonages in het abele spel Lanseloet van Denemerken is zij een van de weinige misbruikte vrouwen die van medioneerlandici erkenning hebben gekregen. In navolging van Jeanette Koekmans artikel uit 1991 publiceerden op dit platform Remco Sleiderink en Ludo Jongen hun analyses van de scène waarin Sanderijn met Lanseloet heeft gheweest in die camere. Ondanks dat de eigenlijke verkrachting off stage plaatsvindt – of misschien wel juist daardoor – blijft de discussie over deze tekst van groot maatschappelijk belang.
Verdwalen in het lezen van slecht nieuws
Het nieuws lezen is niet bepaald opbeurend, zelfs niet in de mooiste tijden. Maar deze laatste twaalf maanden waren… nou ja, een hoop. Een continu-voortdurende pandemie, een globale opstand tegen de realiteit van institutioneel racisme, een gewapende opstand in de zogenaamde zetel van democratie, het Nederlandse kabinet dat aftreedt na een enorm schandaal, opstapelend bewijs van een veranderend klimaat… Het is niet allemaal even fraai.
Verandert ons eetgedrag tijdens de COVID-19 pandemie?
Begin januari ontving ik een jaaroverzicht van PICNIC in mijn mailbox, waar ik sinds de coronacrisis geregeld mijn boodschappen bestel. Naast wat persoonlijke feitjes over 2020 (ik hoefde 331 kilo boodschappen niet zelf te sjouwen, oftewel: het gewicht van 11.033 dwerghamsters!) bevatte de mail ook een aantal opvallende algemene statistieken. Zo bleek dat biefstuk en Libanees platbrood in 2020 4 keer vaker werden gekocht dan in het jaar ervoor. De meest gekochte producten waren na een jaar echter onveranderd gebleven: melk, komkommer en bananen vormden nog steeds de PICNIC Top 3. Dit deed me afvragen: is ons eetgedrag gedurende de coronacrisis eigenlijk veranderd?
Het kan, direct contact met iemand die droomt
Dromen sleuren ons mee naar een andere realiteit en vinden plaats terwijl we stevig slapen. Daarom verwachten we niet dat iemand in een levendige droom onze vragen kan oppikken, laat staan ze beantwoorden. Een internationale onderzoeksgroep met wetenschappers van het Radboudumc/Donders Instituut laat in een artikel in Current Biology zien dat het wel degelijk mogelijk is.
Op naar maatwerk in de geestelijke gezondheidszorg
Mensen met psychische klachten zoals depressies of verslavingen gaan er niet altijd op vooruit na een behandeling. Dat kan beter vindt Roy Otten, die sinds 1 januari hoogleraar Ontwikkelingspsychologie is aan de Radboud Universiteit. ‘De individuele patiënt moet meer centraal staan.’
Interactief laten zien hoe zelflerende algoritmes online pestgedrag leren herkennen
Taaltechnoloog Wessel Stoop van de Radboud Universiteit liep zelf bij het online gamen aan tegen veel agressie en pesterij van medespelers. In het populairwetenschappelijke AI-tijdschrift 'The Gradient' legt hij samen met drie collega’s uit hoe zelflerende algoritmes zouden kunnen leren om zulk gedrag automatisch te herkennen. Die uitleg is interactief: de lezer van het artikel kan er zelf mee spelen!
De quantumcomputer als bedreiging (en oplossing) voor onze privacy
De opstomende quantumcomputer kraakt onze internetbeveiliging en binnen afzienbare tijd ligt online informatie op straat. Om dit doemscenario te voorkomen werken wetenschappers aan nieuwe manieren van versleuteling en aan veilige quantumnetwerken.
Drama? Of trauma?
De manier waarop mentale stoornissen in de maatschappij en popcultuur worden afgebeeld mist vaak de nuances die horen bij het leven met een mentale stoornis. Gaan we met onze karakterisering van psychiatrische stoornissen (vaak gebaseerd op dramatische en simplistische karikaturen) voorbij aan het herkennen van iets fundamenteels dat we allen in bepaalde mate delen ondanks de grenzen van de diagnostiek?
Hogere inburgeringseis vergroot sociale ongelijkheid
De beoogde verzwaring van de taaleis bij naturalisatie zal een negatief effect hebben op de integratie van vreemdelingen, betoogt onderzoeker Ricky van Oers.
Hersenactiviteit kan weerbaarheid tegen stress voorspellen
Waarom ontwikkelt de ene persoon klachten na een stressvolle gebeurtenis en heeft een ander daar minder last van? Politieagenten met een hogere activiteit in de voorhersenen blijken minder heftig te reageren op een traumatische gebeurtenis. Dit vonden hersenonderzoekers van het Donders Instituut in samenwerking met de Politieacademie. Ze publiceren erover op 18 februari in Nature Human Behaviour.
Hoe rigide algoritmes de overheid hoofdpijn (gaan) bezorgen
Nederland was lange tijd trots op zijn vergevorderde digitalisering, maar de toeslagenaffaire laat zien dat het lukraak inzetten van algoritmes voor fraudeopsporing en dataverwerking verstrekkende gevolgen kan hebben. Marlies van Eck, jurist en onderzoeker van technologie en (belasting)recht aan de Radboud Universiteit, trok enkele jaren geleden al aan de alarmbel. ‘We hebben heel lang niet onder ogen willen zien hoe afhankelijk al die systemen zijn van elkaar, en wat de enorme consequenties daarvan kunnen zijn.’
Literaire journalistiek: feit en fictie verpakt in feuilletons
Een oerconservatieve edelman, een progressief liberale intellectueel en een gevatte ruziezoeker. Dit soort figuren schreven negentiende -eeuwse kranten literaire krantenstukken vol ironie, dubbelzinnigheden en zelfspot. Hoewel je deze stukken, die naast de objectieve berichten in de kranten verschenen, moeilijk kunt vergelijken met hedendaagse columns, hebben ze een duidelijke overeenkomst: ze maakten veel los bij de lezer.
AI for Life #5: Wanneer is virtueel realistisch genoeg?
De vijfde aflevering van AI for life gaat over het gebruik van AI bij "virtual agents" om mensen mee te trainen, en zo bijvoorbeeld voor te bereiden op bepaalde werksituaties.
We bewegen nóg minder door corona
’s Ochtends even ontbijten in de woonkamer en op naar de werkkamer op zolder. Naar beneden voor koffie en weer verder. Even snel een broodje voor de volgende digitale vergadering. Oké, nog één keer koffie halen dan, koekje erbij. Oh, is het al zo laat? Hop, laptop dicht en gauw het avondeten voorbereiden. Daarna plof je uitgeput op de bank. Conclusie aan het einde van de avond: je hebt vandaag slechts 2648 stappen gezet.
Wat wij in de toeslagenaffaire kunnen leren van Tocqueville
Premier Rutte sprak in het Catshuis vijf uur lang met gedupeerden van de toeslagenaffaire en de Kamer wil een parlementaire enquête houden. De ”menselijke maat” moet terug in de uitvoering. Meer openheid is nodig!
Het geheugen van de politiek viert zijn vijftigste verjaardag
Vandaag bestaat het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis vijftig jaar. Wegens corona wordt het halve eeuwfeest online gevierd. ‘In Den Haag weten ze ons te vinden‘, zegt directeur Carla van Baalen.
Er is niks pedagogisch aan het bagatelliseren van leerachterstanden
Op sociale media bagatelliseren allerlei ‘pedagogen’ de zorgen over leerachterstanden die door de coronacrisis immer toenemen. Het zou meer moeten gaan over het welbevinden van onze jeugd. Een valse tegenstelling, volgens Erik Meester.
Moleculen in complexe mengsels
Complexe mengsels, wat zijn dat eigenlijk? En wat hebben moleculen daarmee te maken? Bij complexe mengsels kun je denken aan bloed en urine, maar ook aan afvalwater of voedingsmiddelen. Door dergelijke mengsels te op molecuulniveau te analyseren kun je heel veel te weten komen.
Laat een Snowface je brein uitdagen
Druk je gezicht in een dik pak sneeuw en de afdruk lijkt net echt. Deze optische illusie verklapt iets over hoe het brein werkt, schrijft Floortje Bouwkamp in een nieuwe blog van Donders Wonders.