Recharge overzicht
De voorloper van het Voedingscentrum kon ons niet op gewicht houden
Vanaf de jaren vijftig probeert het Voorlichtingsbureau voor de Voeding Nederland, in tijden van naoorlogse overvloed, gezond en matig te laten eten. Helaas moet het bureau zelf in de jaren zeventig concluderen dat zijn invloed onduidelijk is, en dat de burger alleen maar dikker is geworden. Dat blijkt uit een publicatie van historicus Jon Verriet van de Radboud Universiteit die op 24 maart in Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden (BMGN) verscheen.
‘De wereld heeft te weinig toehoorders’
Dik zeven jaar woonde Marjolein van de Water in Brazilië. Van daaruit werkte ze als correspondent Latijns-Amerika voor de Volkskrant. Vorig jaar kwam ze terug om chef van de buitenlandredactie te worden. ‘Goede buitenlandjournalistiek kan de empathie vergroten en voorkomen dat we te veel gaan navelstaren.’
Constructie op Twitter onder de loep: Amsterdam, je regent!
‘Nieuwegein, je voelt niet meer als thuiskomen’, ‘Amsterdam, je bent fantastisch’, ‘Utrecht, je bent een vreselijke stad om in te rijden.’ Op Twitter wordt deze constructie - waarbij iemand een plaats aanspreekt om een ervaring te delen -, veelvuldig gebruikt. Een groep taalwetenschappers uit Nijmegen nam de constructie onder de loep.
Van preken voor het eigen gelijk naar waardevolle dialogen
We willen het graag hebben over lastige, abstracte onderwerpen zoals duurzaamheid en klimaatverandering, maar daar blijken we niet heel goed in. Vaker wel dan niet zoeken we in die gesprekken ons eigen gelijk in plaats van gedeelde grond en mogelijkheden tot gezamenlijke actie. In de tweedaagse masterclass Duurzame Verandering illustreert hoogleraar Noelle Aarts hoe het anders kan. ‘We moeten dialogen leren voeren in plaats van debatteren.’
Hoe je een vorm schetst op gehoor
Wiskundige Abel Stern lukte het in zijn proefschrift om de vorm van een trommel op een computer te reconstrueren als je alleen de laagste tonen hoort. Hij promoveert op 30 maart aan de Radboud Universiteit.
Broeikasgasemissies en IPCC rapporten
Broeikasgassen, waarvan CO2 de belangrijkste en meest bekende is, zijn de grootste reden voor de opwarming van de aarde. En dus mede verantwoordelijk voor de klimaatverandering. In hoeverre kun je deze gassen afvangen en hergebruiken? En kan dit voldoende bijdragen aan het tegengaan van de opwarming?
Astronomen brengen magnetische velden zwart gat M87* in beeld
Het Event Horizon Telescope (EHT)-consortium, dat de allereerste foto van een zwart gat maakte, heeft vandaag een nieuwe afbeelding van het zwarte gat in het centrum van het sterrenstelsel M87 gepresenteerd. De afbeelding toont hoe dit object er in gepolariseerd licht uitziet.
‘Je hebt recht op een groter verhaal dan dat waarin je geboren bent’
De universiteit heeft sinds september 2020 een programmamanager diversiteit, gelijkheid en inclusie: Rona Jualla van Oudenhoven. Het is haar taak om een universiteitsbrede strategie over deze aspecten te ontwikkelen. Een gesprek over literatuur, meebewegen met de wereld en het belang van samenwerking. ‘Dit gaat iedereen aan.’
De taalwetenschapper en het gedroomde misverstand
Taalwetenschapper Mark Dingemanse vindt per ongeluk iets dat niet kan bestaan: een universeel woord dat ieder mens op aarde gebruikt. Een bijvangst die onmogelijk waar kan zijn! Zijn verhaal begint in een afgelegen bergdorp in Ghana, waar hij onderzoek doet naar misverstanden.
'Het communicatieprobleem tussen natuurbescherming en landbouw'
De volgende bijdrage gaat over de perceptie van een fundamenteel conflict tussen natuurbescherming en landbouwbelangen in Nederland. De militante retoriek van de boerenactiegroepen in de huidige stikstofcrisis lijkt sterk op het taalgebruik van belangenorganisaties van de landbouw in het midden van de twintigste eeuw. Hier zal worden betoogd dat dat geen toeval is. Er bestaat een duidelijke continuïteit sinds 1950 in het discours, het denken en praten over de verhouding tussen landbouw en natuurbescherming. Hier wordt één mogelijke verklaring voor deze continuïteit uitgewerkt: de communicatiestrategieën van de Nederlandse natuurbeschermingsorganisaties rond 1950, die er niet in slaagde om misverstanden met de bevolking op het platteland op te lossen. Deze tekst is gebaseerd op mijn eigen postdoc-onderzoek naar de politieke aspecten van de geschiedenis van natuurbescherming in Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Dit artikel, waarin ik daar één aspect van uitwerk, verscheen eerder in de blogserie ‘Environment & History’ van het Institute of Historical Research in Londen.
‘Slapeloosheid ga je te lijf door rustig te blijven’
Slapeloosheid is slecht voor je concentratie en algemene gesteldheid. Omdat veel medewerkers lijken te kampen met het probleem, biedt de universiteit een slaaptraining aan. Wil je beter slapen? ‘Volg een aantal basisregels en blijf vooral kalm.’
‘Erken ook de lelijke kanten van het academisch erfgoed’
Nederlandse universiteiten, ook de Radboud Universiteit, staan onvoldoende stil bij hun rol in pijnlijke en gewelddadige kanten van het verleden, stellen filosoof Josias Tembo en politicoloog Kiki Kolman. Tijdens hun panel Heritage and Healing, onderdeel van de Anti Racism Awareness Week die maandag start, geven ze handvaten om de blik te verruimen en samen meerdere vormen van kennis te creëren. ‘Er zijn zo veel manieren van leven in deze wereld.’
Waarom krijgt straks iedereen de ziekte van Parkinson?
De ziekte van Parkinson is de snelstgroeiende hersenziekte in de wereld. Hoe kunnen we dat verklaren? Volgens professor Bas Bloem (Radboudumc) hebben we dat onder andere te danken aan bestrijdingsmiddelen. In dit college legt hij uit hoe die onze hersenen kunnen binnendringen en kapotmaken. Gelukkig heeft hij ook goed nieuws, we kunnen Parkinson steeds beter behandelen én wellicht in de toekomst zelfs voorkomen.
Wat betekent de verkiezingsuitslag voor de universitaire wereld?
Winst op rechts, tranen drogen op links en een historische versplintering. Wat betekent deze verkiezingsuitslag? Hoe kon het zover komen en wat zijn de gevolgen? Drie Radboud-wetenschappers reflecteren op de Tweede Kamerverkiezingen van 2021.
Klimaatverandering beperken maakt veel verschil voor zoetwatervis
De leefgebieden van zoetwatervissen worden bedreigd door het opwarmen van de aarde, met name door de stijgende watertemperatuur. Bij een gemiddelde wereldwijde stijging van 3,2 graden Celsius zal voor een derde van de zoetwatervissen meer dan de helft van het leefgebied worden bedreigd. Deze bedreiging geldt voor tien keer minder vissoorten als de opwarming wordt beperkt tot 1,5 graad. Dit is aangetoond in een studie van de Radboud Universiteit, in samenwerking met onder andere de Universiteit Utrecht, Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Universiteit Leiden.
De cruciale rol van het onderwijs
Net zoals de maatschappij, is ook het onderwijs aan verandering onderhevig. De toekomstige samenleving is afhankelijk van het curriculum dat jongeren volgen. Hoe willen we dat die maatschappij eruit ziet? En wat is belangrijk om leerlingen mee te geven?
Nature of nurture? Niet de kip of het ei, maar één grote brij
Wordt gedrag vooral bepaald door genen (nature) of door opvoeding en omgeving (nurture)? Nature en nurture zijn niet precies als kip en ei, maar meer als één stoofpot van kip en ei die ons hele leven staat te sudderen, en voortdurend geroerd en gekruid wordt.
Ooijpolder wordt proeftuin voor natuurherstellers
Meer insecten, een gezonder bodemleven en schoon water. Daar streven onderzoekers van de Radboud Universiteit naar. De komende vijf jaar proberen ze in de Ooijpolder samen met boeren en overheden de biodiversiteit te herstellen. Van de Ooijse kennis kunnen uiteindelijk ook andere gebieden in Nederland profiteren.
Hoe we de zorg beter en betaalbaarder kunnen maken
Betaalbaarheid van de zorg is een groot maatschappelijk vraagstuk. Een ingewikkelde puzzel ook, want er zijn veel partijen bij betrokken die allemaal hun eigen belangen hebben. Kom dan maar eens tot een gedeelde aanpak die werkt. En wat zegt de wetenschap daar eigenlijk over? Managers en professionals in de zorg die hun evidence based kennis over dit onderwerp op peil willen houden, kunnen terecht bij de vierdaagse opleiding Betaalbare Zorg.
‘Twin Peaks’: meer tweelingen dan ooit tevoren
Er worden meer tweelingen geboren dan ooit tevoren, zo blijkt uit een studie van onderzoekers van de Radboud Universiteit, de Universiteit van Oxford en INED, het Franse instituut voor demografische studies. Een op de 42 geboren kinderen maakt deel uit van een tweeling, een stijging van een derde vergeleken met de jaren tachtig.