Recharge overzicht
Denken is hard werken tijdens de pandemie
Waarom is het zo moeilijk om dingen gedaan te krijgen deze dagen? Rebecca Calcott legt het uit in een nieuwe blog van Donders Wonders.
Coronagedichten: laag gewaardeerd, maar wel goed gelezen
Aan het begin van de coronapandemie, doken er in Nederland en België op allerlei plaatsen gedichten op. Neerlandicus Jeroen Dera (Radboud Universiteit) wilde weten wat poëzielezers vinden van coronapoëzie en publiceerde daar eind maart een artikel over.
'Behandeling vreemdelingen doet denken aan toeslagenaffaire'
De behandeling van vreemdelingen doet denken aan de misstanden uit de toeslagenaffaire, stellen juristen van de Radboud Universiteit na onderzoek. ‘Meer discussie over het functioneren van het systeem is broodnodig.’
Over vrijheid, onderwerping en macht
Stel je voor: je hebt hard getraind voor een plekje in de selectie van jouw lokale sportclub. De trainer, die bepaalt wie er in de selectie komt, vraagt je om de rest van het jaar zijn was te doen.
‘Zeegrasvelden van nature niet ongerept, maar ook kaalgevreten’
Zeegrassen zijn belangrijk voor onze kustbescherming, biodiversiteit en koolstofopslag. Maar anders dan vaak wordt gedacht zijn dichtbegroeide, wuivende zeegrasvelden met lange bladeren niet per se beter. In een nieuwe publicatie in Nature Ecology & Evolution pleiten onderzoekers van de Wageningen Universiteit en de Radboud Universiteit voor een genuanceerder beeld van wat natuurlijk is: dichte begroeiing afgewisseld met door zeeschildpadden kaalgevreten stukken komt dichter bij echte 'ongerepte natuur'. Dit vraagt om aanpassing in ons natuurbeheer.
‘Ik wil een gereedschapskist maken voor netwerken van moleculen’
In een levende cel vinden heel veel reacties tegelijkertijd plaats en worden doorlopend nieuwe stoffen gemaakt en weer afgebroken. Maar als chemici in het lab zoiets proberen, loopt dat meteen spaak. Aleksandr Pogodaev leverde met zijn promotieonderzoek nieuwe mogelijkheden om reacties meer in netwerken te organiseren.
Waarheid of leugens: hoe bepalen we wat we geloven?
Wat zou jij geloven? A) een octopus heeft drie harten, of B) Einstein was belabberd in wiskunde op school. De meeste mensen vinden optie B geloofwaardiger, maar het is toch echt een leugen. Hoe kiezen we wat we geloven als we het niet zeker weten?
Brengt nieuwbouw het stadseiland als sportieve hotspot in gevaar?
Vrijwel elke sportieve Nijmegenaar maakt weleens een rondje over stadseiland Veur-Lent. Nu de gemeente daar extra huizen wil gaan bouwen, rijst de vraag: komt het eiland als sportieve hotspot niet in gevaar? Op verzoek van Vox buigen een planoloog en een fysioloog zich over die vraag.
‘Door het heden kijk ik anders naar het verleden’
Hij werkt minder met zijn handen, maar des te meer met zijn ogen. Eric Moormann, hoogleraar Klassieke archeologie (2002-2021), dankt zijn internationale faam aan het duiden van het hele plaatje. Hij brengt het verhaal van de oudheid tot leven, waarbij het heden zijn blik op het verleden scherpt. ‘De voetbalstadions in Qatar doen me denken aan de bouw van het Colosseum.’
Waarom een aap geen taal kan leren
Mensen hebben al vaak geprobeerd om mensapen taal te leren. Erg ver kwamen ze daarbij niet. Dat komt mogelijk doordat het apenbrein niet beschikt over een specifieke boog met zenuwbanen die het unieke menselijke taalvermogen mogelijk maakt, zo wijzen nieuwe hersenscan-technieken uit.
'Roze ouderen ervaren unieke eenzaamheid in coronacrisis'
Radboud Recharge geeft vijf tickets weg voor Go Short, het online festival voor korte films. Eén van de films die daar te zien is, is ‘An Act of Affection’. Deze documentaire volgt Pierre, een eenzame, homoseksuele man in Lissabon. Sociaal geograaf Roos Pijpers deed de afgelopen jaren onderzoek naar eenzame ouderen, en vertelt over waarom ook in Nederland roze ouderen vaak een andere, extra laag van eenzaamheid ervaren.
Eerste 8 maanden coronacrisis: veerkrachtige relaties en gezinnen
Ongeveer tweeënhalf miljoen Nederlandse gezinnen zitten sinds de start van de coronacrisis regelmatig thuis. Deze crisis heeft het dagelijks leven van paren en gezinnen in Nederland ingrijpend veranderd: werk, school en privéleven moeten op dezelfde locatie moeten gecombineerd. Esther Kluwer onderzocht met collega’s wat de impact van de coronacrisis op Nederlandse relaties en gezinnen is.
Droge ogen kunnen behandeld worden met serum uit donorbloed
Mensen met extreem droge ogen kunnen serumoogdruppels krijgen, afkomstig uit het bloed. Al tientallen jaren gebeurt dat met serum dat verkregen wordt uit bloed van de patiënt zelf. Onderzoekers van het Radboudumc laten in samenwerking met bloedbank Sanquin zien dat gebruik gemaakt kan worden van serum uit donorbloed.
Tijdens vorige crises herstelden mensen ook financieel
Een valse start op de arbeidsmarkt. Dat is wat studenten en alumni nu meemaken. Maar hoe blijvend is die valse start, vraagt socioloog en arbeidsmarktdeskundige Maarten Wolbers zich hardop af. ‘Bij economische crises in het verleden kwamen jongeren er uiteindelijk altijd bovenop. De vraag is vooral in hoeverre de financiële situatie doorspeelt op andere, meer persoonlijke gebieden.’
Sterke vrouwen: normen en ‘nee zeggen’, van bijbelverhalen tot nu
Hoewel in Nederland de situatie van vrouwen wellicht minder schrijnend is dan op andere plaatsen, hebben vrouwen ook hier minder salaris, macht en status dan mannen. Ook in de bijbel hebben vrouwen een ondergeschikte rol. Zij worden vaak omschreven als slechts de dochter of vrouw ‘van’.
Bureaucratie en de menselijke factor
Waar is het fout gegaan in de toeslagenaffaire? De raderen van de 21e-eeuwse bureaucratie draaien op algoritmes. Hoe kan de overheid de menselijke factor er weer in bouwen? Ethicus Marcel Becker analyseert deze belangrijke vraagstukken.
Emeritus hoogleraar Paul van Tongeren nieuwe Denker des Vaderlands
Als nieuwe Denker des Vaders wil emeritus hoogleraar Paul van Tongeren de samenleving een spiegel voorhouden. ‘Filosofie is een oefening in persoonlijke en maatschappelijke zelfkennis.’
Gapen we om ons hoofd koel te houden?
De kans is groot dat jij vandaag al een paar keer gegaapt hebt, want iedereen gaapt elke dag. Maar waarom eigenlijk? Een aantal onderzoekers denkt dat we gapen om ons brein te koelen. Door te gapen zou warm bloed wegstromen van de schedel en vervangen worden door vers, koeler bloed. Een boeiend idee, maar hoe kom ik er nou achter of dit echt klopt?
Dans als opening naar het slavernijverleden
Kan dans emoties over het koloniale en slavernijverleden van Gelderland tastbaar, bespreekbaar en invoelbaar maken? Cultuurwetenschapper Liedeke Plate gaat het onderzoeken in het nieuwe project Feeling the Traces of the Colonial Past. ‘Het debat over het slavernijverleden bestaat uit meer dan alleen woorden.’
Biomassa kan bijdragen aan de klimaatdoelen
Biomassa staat er momenteel niet best op, als optie om bij te dragen aan de klimaatdoelen. Maar qua CO2-uitstoot zijn de biomassacentrales voor sommige types brandstof soms toch de minst slechte optie. Dat blijkt uit het proefschrift van Steef Hanssen.