Recharge overzicht
'Vissen zijn de succesformule van de evolutie’
Als jongen ging hij met hengel en schepnetje de Vecht op. Als hoogleraar Organismale dierfysiologie verwierf Gert Flik faam als de vissenman. Met zijn onderzoek naar de hormoonhuishouding en stress bij vissen heeft hij bijgedragen aan het welzijn van deze diersoort. 'Vissen zijn veel fascinerender dan zoogdieren.'
Worden we veerkrachtig geboren?
Is het terugveren na tegenslag en stress een vaardigheid die je leert? Of is het juist een intrinsieke eigenschap waarvan sommigen van ons het geluk hebben die te bezitten?
Motivatie is de sleutel tot het begrijpen van ons smartphonegedrag
Waarom kijken we zo vaak op onze smartphone, vooral op momenten waarop we ons op andere taken zouden moeten richten? Gedragswetenschapper Jonas Dora onderzocht waarom smartphones zo goed in staat zijn massa-afleiding te creëren. Hij ontdekte dat smartphones nuttig kunnen zijn wanneer we ons erg vervelen of vermoeid zijn.
‘Burgers voor het eerst op zo’n grote schaal een stem bij vragen rond internet’
Van 8 tot 10 oktober vindt ‘We, the Internet’ plaats. Tijdens deze grote internationale burgerdialoog over de toekomst van het internet gaan mensen van alle rangen en standen in 77 landen met elkaar in gesprek over prangende internetvraagstukken zoals privacy, nepnieuws en kunstmatige intelligentie. Science & Technology wetenschapper Ivan Veul van de Radboud Universiteit organiseert samen met het Rathenau Instituut de Nederlandse bijeenkomst.
Curriculum op de schop? Kleine aanpassingen zijn soms genoeg
Bij taalvakken als Duits, Engels of Frans leren middelbare scholieren voornamelijk vaardigheden als lezen, luisteren, schrijven en spreken. Nuttige vaardigheden, maar vakinhoudelijk zijn er nog stappen te maken, concludeert taalwetenschapper Ellen van den Broek van de Radboud Docenten Academie. ‘Stimuleer leerlingen om bewust kennis over taal op te doen.’ Van den Broek promoveert op 9 oktober aan de Radboud Universiteit op haar onderzoek naar taalbewustzijn als benadering binnen het vreemdetalenonderwijs.
Risicovolle behandeling systemische sclerose verbetert uitkomsten patiënten
Bij zeldzame ziekten, zoals systemische sclerose, is het vaak lastig om grootschalig onderzoek te doen; de groep patiënten is te klein en er zijn meestal weinig onderzoeksmiddelen beschikbaar. Toch is het reumatoloog Madelon Vonk van het Radboudumc gelukt om genoeg patiënten met systemische sclerose jarenlang te volgen. ‘We weten nu dat het ontzettend belangrijk is vroeg te starten met behandelen.’ De resultaten van haar onderzoek zijn gepubliceerd in BMJ Annal of the Rheumatic Diseases.
‘Als professioneel gamer mag je je topsporter noemen’
Hij was driemaal de beste FIFA-speler van de wereld. In 2016 werd hij de eerste professionele e-sporter van Nederland, toen hij een contract bij Ajax tekende. Inmiddels is oud-student bedrijfscommunicatie Koen Weijland een heuse influencer, ook al haat hij dat woord. Zijn YouTube-kanaal telt 241.000 volgers. ‘Ik was een pionier, daar pluk ik nu nog de vruchten van.’
Jongeren die gamen met vrienden bouwen sterkere banden op
Games kunnen een belangrijke rol spelen in de aanpak van eenzaamheid onder adolescenten. Door samen videogames te spelen, kunnen ze diepere vriendschapsbanden opbouwen. Dat blijkt uit onderzoek van gedragspsycholoog Geert Verheijen, die op 13 oktober promoveert aan de Radboud Universiteit. Wel kan het alleen spelen van games soms juist het gevoel van eenzaamheid versterken.
‘We dragen te weinig verantwoordelijkheid voor de mensen die we onderzoeken’
Sociaal geograaf Kolar Aparna promoveerde onlangs met een onderzoek over landsgrenzen en startte Asylum university, een onderwijsprogramma voor asielzoekers. Ze wil af van de focus op het individu in de wetenschap, mensen die het onderwerp zijn van een onderzoek worden vaak vergeten. 'Ik was als onderzoeker veilig, terwijl mensen die ik onderzocht zich blootgaven. Daar mogen we ons nooit comfortabel bij gaan voelen.'
Amerikaanse zendelingen probeerden naoorlogs Europa te bekeren
Na de Tweede Wereldoorlog nam de invloed van de Verenigde Staten op Europa enorm toe. Op militair vlak via de NAVO, economisch via het Marshallplan en cultureel via rock-‘n-roll, films en boeken. Minder bekend is de religieuze invloed: met stevige bekeringsijver richtten Amerikaanse protestantse zendelingen zich op het oude continent. Hans Krabbendam schreef er een boek over.
Na acht jaar weer wakker door een slaappil
Een patiënt die acht jaar niet spontaan meer kon bewegen en praten, ging dat weer doen na gebruik van een slaappil. Het opzienbarende, maar tijdelijke effect, is met hersenscans in beeld gebracht waardoor onderzoekers van het Radboudumc en het Amsterdam UMC meer inzicht hebben gekregen in de onderliggende neurofysiologische processen van deze aandoening.
Wolven en de noodzaak tot intersoortelijke communicatie
Om conflictarm te kunnen samenleven met wilde dieren zoals de wolf moeten we ons ervan bewust worden hoe wij voortdurend, vaak zonder het te beseffen, communiceren met andere soorten waarmee we het landschap delen. Wolfwerende hekken zijn daarbij geen harde grens tussen cultuur en natuur, maar een communicatiemiddel.
Een computer als persoonlijke leesleraar
Op de basisschool leer je lezen en daarbij zijn aanwijzingen van de leraar belangrijk. Helaas komen leraren tijd tekort om iedere leerling continu feedback te geven. Taalwetenschappers, onderwijskundigen en spraaktechnologen van de Radboud Universiteit ontwikkelen daarom een computerprogramma dat de leraar aanvult door te luisteren en vervolgens commentaar te geven.
Hoe komen we door deze mini-lockdown? ‘Blijven balen heeft geen zin’
Verplicht thuis werken, niet meer nachtbraken in de kroeg en geen sportwedstrijden bijwonen. Het leven wordt komende weken voor veel mensen weer een stuk saaier. Toch hoeft niemand er depressief van te worden, stelt ‘geluksprofessor’ Ap Dijksterhuis. ‘Concentreer je op wat nog wel kan.’
Streekliteratuur in de 19e eeuw: de regio op reis door Europa
De streekroman mag populair zijn bij lezers, de wetenschappelijke aandacht voor het genre is niet groot. Aan de Radboud Universiteit is wel een groep onderzoekers die zich verdiept in Europese streekliteratuur uit de negentiende eeuw. Op het DRONGO Talenfestival op 2 en 3 oktober wijden zij een webinar aan dit grondgebonden en tegelijk heel internationaal genre.
Jezelf zijn in een wereld waarin je kijkt en bekeken wordt
Constant bekijken en beoordelen we andere mensen en zij doen hetzelfde bij ons. Hoe vormt dit gegeven onszelf en onze maatschappij? Kunnen we wel onszelf zijn als je bekeken wordt? Aan de hand van de ideeën van verschillende Franse filosofen legde filosoof Simon Gusman van de Radboud Universiteit in zijn lezing uit hoe we nog onszelf kunnen zijn terwijl we bekeken worden door de ander. Na afloop ging hij in gesprek met filosoof Cees Leijenhorst.
Lezen als therapie voor mensen met psychische problemen
Bibliotherapie, leesclubs in gevangenissen en voorleeshonden voor kinderen met dyslexie. Literatuur hoeft geen puur individuele bezigheid te zijn. Dat wordt getoond op een van de workshops op het DRONGO Talenfestival onder leiding van de Nijmeegse literatuurwetenschapper Carlijn Cober.
Vertraging op de lijn
Online vergaderen is nog best lastig. Deelnemers praten door elkaar of er vallen juist pijnlijke stiltes. Creativiteit wordt doodgeslagen. Hoe komt dat en hoe kan het beter? NEMO Kennislink zocht het uit.
Baby's hebben een ingebouwde strategie om te leren
Snellere leerlingen dan baby’s bestaan waarschijnlijk niet. Dat is geen toeval: jonge kinderen selecteren en concentreren zich op informatie die hen in staat stelt om snel en efficiënt te leren. Francesco Poli en collega's ontdekten deze ingebouwde leerstrategie en publiceerden hun bevindingen in Science Advances.
De schaduw van het zwarte gat M87* wiebelt
Het EHT-team dat vorig jaar de eerste foto van de schaduw van een zwart gat publiceerde, heeft met de daarmee opgedane kennis archiefdata uit de periode 2009-2013 geanalyseerd en concludeert dat de schaduw over de jaren heen wiebelt. De resultaten van het team, met daarin onder anderen promovendi Sara Issaoun en Christiaan Brinkerink van de Radboud Universiteit, en Sera Markoff en haar promovendus Koushik Chatterjee van de Universiteit van Amsterdam, worden vandaag gepubliceerd in The Astrophysical Journal.