Recharge overzicht
Zeven eeuwen Nederlandse namen voor paddenstoelen
Waarom heet de paddenstoel ‘paddenstoel’? En uit welke tijd stamt de oudste Nederlandse naam voor een paddenstoel? Kende men in vroeger eeuwen paddenstoelen? Classica Anneke van der Putte schreef een cultuurgeschiedenis van de naamgeving van paddenstoelen.
Bach staat nog altijd boven Bauer
Bestaat er een culturele hiërarchie, een onderscheid tussen hoge en lage cultuur? Lange tijd leek dat wel zo, maar tegenwoordig lijkt een ranglijst van smaken overbodig en zelfs kwetsend. Toch slaan mensen bepaalde bands of muzikanten hoger aan, ook als ze die muziek zelf mínder leuk vinden.
Methaan-etende bacteriën lusten ook stikstof
Methaan-etende bacteriën blijken in staat om naast methaan ook ammonium af te breken. Dat hebben microbiologen van de Radboud Universiteit en het Max Planck Instituut in Bremen ontdekt. Methaan-eters zijn belangrijk voor de demping van broeikasgassen uit vulkanen en andere gebieden, maar werden niet eerder in verband gebracht met stikstofuitstoot. De studie verschijnt deze week in PNAS.
Stuur onze leraren niet naar commerciële coronalabs
De herfst breekt aan, mensen worden verkouden en de coronatesten raken op. Willen we een voorrangsregeling voor cruciale beroepen of moet er meer testcapaciteit komen? En wie gaat die testen dan betalen?
Leerkracht heb je een leven lang
Het Nederlands is soms zo krachtig dat we het niet zien: teaching is niet hetzelfde als learning, lehren niet als lernen, maar leren is wel leren. Van lesgeven leer je meer dan van les ontvangen. Leerkrachten weten dat als geen ander. Daarom gun ik elke lerende dat hij of zij ook onderwijst en ervaart wat leren in volle omvang is.
Ouders over afstandsonderwijs door corona: niet alleen negatief
Half maart gingen, als gevolg van coronamaatregelen, de scholen voor primair en voortgezet onderwijs dicht in Nederland. Zes weken later, vanaf begin mei, gingen ze gedeeltelijk weer open. In de tussentijd volgden kinderen thuis online les, meer of minder begeleid door hun ouders. Onderzoekers van de Radboud Universiteit vroegen ongeveer 800 ouders hoe dat ging.
Oud vaccin tegen COVID-19
Het kan nog wel even duren voordat er een vaccin tegen corona is. Tot die tijd is het belangrijk om kwetsbare mensen te beschermen. Lukt dat door ze te vaccineren met het tuberculosevaccin? Dit onderzoekt internist-infectioloog Mihai Netea.
Hoe ontwikkel je een perfect geheugen?
Het leven is een aaneenschakeling van herinneringen die betekenis geven aan wie we zijn en wat we willen. Hoe meer we ons herinneren, des te completer we ons voelen. Het goede nieuws is: je geheugen kun je trainen. Boris Kondrad legt uit hoe.
Waarom het voor studenten zo moeilijk is afstand te houden
Jongeren verspreiden het coronavirus meer dan elke andere leeftijdsgroep. Toch is het te makkelijk om ze met een opgeheven vinger terecht te wijzen, zegt hoogleraar risicogedrag Roy Otten. Door hun levensfase hebben ze het zwaarder dan anderen, zeggen studenten ook zelf. ‘Ik vind dat we het al heel goed doen.’
Heerschappij van het voelen
Zouden we anders voelen dan de generaties voor ons? Deze vraag laat zich natuurlijk nooit met zekerheid beantwoorden, maar het lijkt erop dat gevoelens zich meer dan ooit aan ons opdringen, niet alleen in de privéwereld of op het werk, maar ook in de politiek. Gevoelens zijn belangrijker geworden dan gedachten of handelingen. Verkeerd denken of handelen word je makkelijk vergeven, maar verkeerd voelen niet. Deze vergevingsgezindheid heeft zich kunnen opdringen omdat we in tijden van fake news and post-truth eigenlijk niet meer precies weten wat het juiste denken of het juiste handelen is. De beoordelingscriteria daarvoor zijn weggevallen.
‘Voorkom dat je vastroest in je functie’
Zie je genoeg perspectief in je baan? En ben je over vijf jaar wel gegarandeerd van werk? Het is de week van de loopbaan, een ideaal moment om hier eens bij stil te staan en de regie over je eigen loopbaan in handen te nemen.
‘Wat mij betreft komt er nooit meer een Moria’
De situatie in Moria, het overbevolkte vluchtelingenkamp op het Griekse eiland Lesbos, was al jaren schrijnend. Daarbovenop kwamen de coronacrisis en twee grote branden, die het kamp deze week in de as hebben gelegd. Hoogleraar en Europarlementariër Tineke Strik spreekt donderdag bij Radboud Reflects over het kamp. ‘We moeten als EU er samen voor zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt.'
Hoe de Volkskrant een embargo omzeilde in 1973
Rond Prinsjesdag is het nooit de vraag of, maar wanneer de Miljoenennota wordt gelekt. Ook dit jaar lagen de stukken een week voor ‘de derde dinsdag’ op straat.[1] Dit terwijl de overheid de stukken onder embargo verspreidt. Er zijn echter manieren om dit embargo “te omzeilen”. In 1973 speelt zich een interessante zaak af tussen de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) en de Volkskrant. Hoewel het hierbij niet ging om Prinsjesdagstukken maar om de regeringsverklaring van kabinet-Den Uyl, die op maandagmiddag 28 mei 1973 zou worden uitgesproken, laat deze kwestie zien hoe journalistiek en politiek naar het concept “embargo” keken.
Protestbewegingen tegen bezuinigingen waren te gefragmenteerd
Na de financiële crisis van 2008 ontstonden diverse protestbewegingen, zoals Occupy, Blockupy en Indignados, die zich afzetten tegen de bezuinigingen en andere maatregelen van de Europese Unie. Hoewel de protesten verspreid over Europa plaatsvonden, bleef hun invloed op de politiek beperkt door onder andere gebrek aan samenwerking op transnationaal niveau. Dit concludeert Bernd Bonfert in zijn proefschrift dat hij op 15 september verdedigt aan de Radboud Universiteit.
Historische rampliederen op CD
In haar historisch onderzoek naar de verwerking van rampen in Nederland stuitte hoogleraar Lotte Jensen op liederen over branden, overstromingen, droogte en insectenplagen. In samenwerking met het Utrechtse muziekgezelschap Camerata Trajectina werkt ze nu aan een cd waarmee deze traditie van het Nederlandstalige ramplied tot leven wordt gewekt. Om de rampliederen voor iedereen beschikbaar te maken, start ze samen met het Radboud Fonds een crowdfundcampagne.
Jongeren zijn sociale drinkers, setting bepaalt de mate
Een glaasje alcohol wordt vaak gedronken in een sociale setting. Gedragswetenschapper Martine Groefsema onderzocht wanneer en waarom jongvolwassenen drinken in gezelschap. Ze promoveert op 10 september aan de Radboud Universiteit.
Weirdo’s in het Witte huis: ‘Nixon beval dronken een atoomaanval’
Al voordat Donald Trump zitting nam in het Witte Huis, wisten vriend en vijand: dit wordt een markante president. En Trump is lang niet de eerste. Het Witte Huis kende veel eigenaardige bewoners, zo maakt politicoloog Peter van der Heiden in zijn nieuwe boek duidelijk. Maar of er na de komende verkiezingen nog een vreemde snuiter zit?
Complotdenken: niet onredelijk?
Complottheorieën zijn er in allerlei soorten en maten. Van bizar tot aannemelijk. Van de theorie dat zogenaamde ‘reptilians’ zich schuilhouden in de lichamen van onze belangrijke wereldleiders, om samen te zweren tegen de mensheid, tot de geloofwaardige theorie dat de tabaksindustrie jarenlang de gezondheidsgevaren van roken verborgen probeerde te houden. Zijn dit soort complottheorieën onredelijk? Volgens filosoof Harmen Ghijsen niet. Vaak wordt ten onrechte aangenomen dat het om bewijs draait en dat complottheorieën daarom onredelijk zijn. Complotdenkers blijven immers geloven in hun theorieën, ondanks dat er voldoende bewijs is voor het tegendeel. "Wij, weldenkende mensen, weten wel beter”, wordt vaak gedacht. Hiermee schetsen we echter niet het juiste beeld.
‘Crimineel’ was tijdens WOII een rekbaar begrip
Het aantal veroordelingen voor diefstal verdrievoudigde in de eerste jaren van de Duitse bezetting. Tezelfdertijd nam de acceptatie van politiek gemotiveerde misdrijven toe, zowel bij burgers als bij justitie.
Libanon: verdeelde politiek, gedeeld ongenoegen
De explosie in de haven van Beiroet kostte zeker 150 mensen het leven en massale protesten hebben geleid tot het aftreden van de regering. De protesten gaan echter niet over vervanging van de poppetjes, maar het ‘failliet’ van het politieke pact dat de religieuze groepen in balans zou moeten houden. De angst is groot dat dit pact loslaten tot wanorde en zelfs een nieuwe burgeroorlog kan leiden. Uit een dik decennium aan opinieonderzoek in Libanon, blijkt echter dat de bevolking zeer eensgezind is in haar afkeur van ‘de Libanese politiek’. Het is dan ook logischer om een toekomstbeeld niet op orde en verdeling, maar op accountability van leiders te richten.