Recharge overzicht
Twee vaardigheden in de hersenen om andere mensen te begrijpen
De hersenen bevatten twee algemene vaardigheden om je door de sociale wereld heen te bewegen. Dit kwam naar voren in een onderzoek naar de resultaten van hersenactivatie van in totaal 4207 gezonde volwassenen, gepubliceerd in Psychological Bulletin op 5 November.
Nieuwe universitaire identiteit pas in 2023 bepaald
Nu ze het predicaat ‘katholiek’ kwijt is, gaat de Radboud Universiteit campusbrede discussies voeren over haar identiteit. Dat proces duurt tot 2023, wanneer de universiteit 100 wordt. Iedereen die wil mag meepraten, zélfs de bisschoppen. Dat zei vice-voorzitter Wilma de Koning maandag tijdens een Academic Affairs-bijeenkomst van Radboud Reflects.
De leraar verwacht meer van Anne dan van Kaylee
Leraren hebben positieve en negatieve associaties bij de namen van de kinderen in hun klas. Onbewust denken ze dat een Juliet of een Anne-Sofie het beter doet dan een Priscilla of een Kaylee. Dit kan invloed op hun schoolprestaties hebben, zegt onderzoeker Eddie Denessen. ‘Onbewust dagen ze sommige leerlingen meer uit en onderschatten ze anderen.’ Dit zie je ook terug op de Radboud Universiteit.
Inclusieve algoritmes
Welke advertenties krijg jij voorgeschoteld op internet en wat moet jij betalen voor je autoverzekering? Algoritmes nemen steeds meer beslissingen voor ons. Hoe zorgen we ervoor dat dit op een inclusieve manier gebeurt?
Vaders gingen tijdens lockdown vaker voor hun kinderen zorgen
Tijdens de vorige lockdown zijn bijna een kwart van alle vaders meer voor de kinderen gaan zorgen. Wie zijn deze vaders en bestaat de kans dat zij dit blijven doen? Want dat zou een boost kunnen geven aan de nog altijd trage emancipatie in Nederland.
Verdwenen ministerraadsnotulen en andere plagen
Op dinsdag 17 november verschijnt de 22ste jaargang van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis met als thema ‘Het geplaagde ministerie van Justitie’. Over raadselachtig verdwenen notulen van het conflict tussen minister Sorgdrager en ‘super-pg’ Docters van Leeuwen en met een terugblik op hoofdpijndossiers als de IRT-affaire en de Teevendeal.
‘Rijd niet met je bakfiets naar witte school verderop’
Stop de ‘witte vlucht’, zegt de Nijmeegse hoogleraar Eddie Denessen. Ouders kunnen volgens hem beter kiezen voor de school in hun eigen wijk, ook als die gekleurd is.
Mohammedcartoons in de klas?
Na bedreigingen vanwege Mohammedcartoons ligt de vrijheid van meningsuiting onder vuur, zeggen critici. Antropoloog Martijn de Koning nuanceert de ophef en zegt dat de invulling van vrijheid van meningsuiting vaak heftige reacties oproept. Het tonen van Mohammedcartoons vindt hij daarom niet altijd een goed idee.
‘Geef wetenschappers ruimte om aan te klooien’
Een uitvinder die ogenschijnlijk vanuit het niets een baanbrekende ontdekking doet: de geschiedenis van de wetenschap zit er vol mee. Maar hebben wetenschappers anno 2020 nog wel ruimte voor dit soort toevallige ontdekkingen? ‘Onderzoeksprojecten zijn van begin tot eind dichtgetimmerd.’
Bloemrijke dijken kunnen helpen om insecten te redden
Dat het aantal en de soorten insecten afnemen, is geen nieuws. Maar wat kunnen we eraan doen? Ecoloog Constant Swinkels zoekt het antwoord op die vraag bij de interacties tussen planten en beestjes op een landschapselement waarvan er in Nederland vele kilometers zijn: dijken. Tijdens het InScience Film Festival vertelt hij er meer over.
Laten we niet te hard van stapel lopen met hersenstimulatie
Klinische depressie, smetvrees of eetstoornissen: het zou allemaal behandelbaar zijn met deep brain stimulation. De techniek is veelbelovend, blijkt uit de documentaire Hunting for Hedonia, dit jaar te zien op het InScience filmfestival. Maar volgens filosoof en neuroloog Pim Haselager mag er best wat meer aandacht zijn voor de risico’s die deze technologie met zich meebrengt. ‘Mensen moeten zich voor hun imperfecties gaan verantwoorden.’
Leerproblemen bij Parkinson: beven voorspelt effect van medicatie
Het effect van dopamine-medicatie op het leervermogen van patiënten met de ziekte van Parkinson blijkt af te hangen van of ze beven in hun armen of benen. Bij patiënten die niet beven verbetert dopamine-medicatie hun vermogen om te leren van beloning. Opvallend genoeg werkt de medicatie niet bij patiënten die wel beven.
Zwaartekracht uitgelegd, maar dan zonder snaren?
Al tientallen jaren zijn natuurkundigen het erover eens dat de snaartheorie de ‘missing link’ is tussen Einsteins relativiteitstheorie, die de natuurwetten beschrijft die op de grootste schaal plaatsvinden, en quantummechanica, die de natuur beschrijft op de kleinste schaal. Maar een internationaal team geleid door Radboud-natuurkundigen heeft nu bewijs geleverd dat de snaartheorie niet de enige theorie hoeft te zijn die deze missing link kan vormen.
Luiheid: nuttig of zondig?
Luiheid: het draagt een negatief stempel, maar soms vinden we luieren ook heerlijk! Hoe zit het met deze ambivalentie? Is luieren een zonde? Of is het noodzakelijke ontspanning?
‘Onbehandelbare’ prostaatkanker toch te bestrijden
‘Onbehandelbare’ prostaatkanker is bij Fred Krijnen dankzij nieuw dna-onderzoek tóch te behandelen. Het Radboudumc gaat uitzoeken of dat ook het geval is bij nog eens 600 prostaatkankerpatiënten.
Hoe Engelse kostschoolleraren het voetbal naar Nederland brachten
Sportbobo Pim Mulier stond aan de wieg van de introductie van vele sporten in Nederland, waaronder het voetbal. Althans, dat is het klassieke verhaal. Volgens Jan Luitzen moet dat beeld bijgesteld worden. Centraal in zijn proefschrift staat de chique kostschool Noorthey, waar Engelse leraren al vanaf 1845 onder andere cricket en hockey en vanaf 1854 voetbal introduceerden.
De kracht van populaire muziek in de Amerikaanse verkiezingen
In de Verenigde Staten wordt populaire muziek vaak gebruikt om politieke evenementen zoals bijeenkomsten en presidentiële inauguraties te kaderen en er culturele uitvoeringen van te maken. Frank Mehring, voorzitter en hoogleraar van de afdeling American Studies: ‘Het gaat vooral om de sound van de liedjes.’
Rijkeluiszoontjes op reis
Zo’n veertig archieven heeft promovendus Alan Moss bezocht, op zoek naar reisverslagen uit de 17e eeuw. Moss: 'Die zijn natuurlijk handgeschreven, dus je moet enige vaardigheid hebben om het goed te kunnen lezen. Het zijn dagboeken: er staat heel specifiek uitgelegd wat ze zien en tegenkomen in bijvoorbeeld Florence of Rome.'
Kun jij op de maat klappen?
Heb je een goed gevoel voor ritme? Ben je een beetje muzikaal? Dat is niet voor iedereen zo. Ongeveer 5% van de mensen heeft een vorm van doofheid die alleen te maken heeft met muziek: amusie.
In het heelal
Voorpublicatie uit het boek ‘Licht in de duisternis. Zwarte gaten, het universum en wij’ van Heino Falcke, hoogleraar Astrodeeltjesfysica en radioastronomie. Falcke stond aan de wieg van de eerste foto van een zwart gat, die in april 2019 werd gepubliceerd. Onderstaand fragment wordt voorafgegaan door een terugblik op een andere prestatie van Falckes team: de lancering van een radioantenne naar de achterkant van de maan.