Recharge overzicht
Verboden gifstoffen zijn sluipmoordenaars voor ijsberen
De ijsbeer heeft niet alleen te lijden onder smeltende ijskappen, maar ook van milieuverontreiniging. Door pesticiden zoals DDT nam meer dan de helft van de ijsbeerpopulaties af, berekende Renske Hoondert in haar promotieonderzoek.
Druppeltjes zetten elkaar op hun plek
Kleine stapjes op moleculair niveau zorgen uiteindelijk voor effecten op een veel grotere schaal. Maar hoe? Nijmeegse chemici laten zien hoe druppeltjes elkaar wegduwen en aantrekken doordat kleine moleculen spontaan geordende draadjes gaan vormen.
Beet de hond de man of werd de hond gebeten door de man?
Het valt mensen soms niet op dat de betekenis van de tweede zin eigenlijk het tegenovergestelde is van wat de eerste zin betekent: ons taalverwerkingsvermogen is misschien niet zo goed als dat we vaak denken. Onderzoek heeft laten zien dat ongeloofwaardige zinnen met een complexe structuur soms verkeerd geïnterpreteerd worden, namelijk overeenkomstig met de geloofwaardige interpretatie.
Waarom literatuur lezen zo goed voor je is
Jongeren in Nederland zijn minder goed in het lezen van complexere teksten dan hun leeftijdsgenoten in andere landen en dat niet alleen: ze hebben er ook minder plezier in. De taak van het literatuuronderwijs lijkt dan ook belangrijker dan ooit. Maar sluiten docenten in de praktijk eigenlijk wel aan bij de ideeën die leerlingen over lezen hebben? Neerlandicus Jeroen Dera (Radboud Universiteit) gaat dat uitzoeken.
Is er een ‘witte blik’ in de gezondheidszorg?
Zorgpersoneel met een migratieachtergrond – van huisartsen, specialisten, bejaardenverzorgsters tot vroedvrouwen – heeft regelmatig te maken met discriminatie. Binnen de medische opleidingen en onder artsen domineert de witte cultuur. En ook patiënten worden getroffen door de ‘witte blik’. Wat is nodig voor een inclusieve gezondheidszorg?
Begaafdheid begrijpelijker maken met een bordspel
Over (hoog)begaafde kinderen bestaan nog altijd veel vooroordelen. Dat ze emotioneel achterblijven, of dat ze vanzelf leren, bijvoorbeeld. Die misverstanden bestaan niet alleen onder ouders, maar komen ook nog regelmatig voor onder docenten. Om (toekomstige) leerkrachten in het basisonderwijs bekend te maken met nieuwe, wetenschappelijk onderbouwde kennis over begaafdheid, ontwikkelde een team onder leiding van Anouke Bakx het spel enIQma. Het won onlangs de NRO-verbindingsprijs (2e prijs), voor de succesvolle verbinding van wetenschap en de praktijk.
Een goed gesprek over de laatste levensfase loont
Gesprekken over wat bewoners in verzorgings- en verpleeghuizen nog willen of nodig hebben in hun laatste levensfase dragen bij aan kortere ziekenhuisopnames, zo blijkt uit een analyse van deze opnames. Ook leiden deze gesprekken tot een hogere kwaliteit van leven in de laatste levensfase, geven direct betrokken verpleegkundigen aan. Anne Wichmann van het Radboudumc onderzocht waar deze gesprekken tussen patiënten en zorgverleners toe leidde. Zij promoveerde op 16 november.
De afschrikwekkende functie van ogen
Recent onderzoek laat zien dat het schilderen van ogen op een koeienkont hen beschermt tegen roofdieren. Waarom is dat zo, en wat is er überhaupt uniek aan ogen in communicatie?
Soms doen vaccins meer dan je beschermen tegen een ziekte
Kinderen die zijn gevaccineerd met het BCG-vaccin zijn niet alleen beschermd tegen tuberculose, ze hebben ook minder vaak een groeiachterstand en zijn gezonder. Dat blijkt uit het proefschrift van medisch wetenschapper van het Radboudumc Mike Berendsen.
Grotere vissen sneller in ademnood in opwarmend water
Grote vissen krijgen sneller ademnood in warm water dan kleinere soortgenoten, blijkt uit een nieuwe studie van onderzoekers van de Radboud Universiteit, McGill University en de University of Montana. Het opwarmen van de oceanen door klimaatverandering zal daardoor impact hebben op de energiehuishouding van vissen, met gevolgen voor de populatieopbouw van deze dieren.
‘Roetveegpiet lost structureel racisme niet op’
In de aanloop naar Sinterklaas geeft Coen van Galen, historicus aan de Radboud Universiteit, sinds enkele jaren een college waarin hij de geschiedenis van Zwarte Piet en de bijhorende discussie duidt. Volgens de historicus is de discussie ondertussen grotendeels beslecht in het voordeel van roetveegpiet. ‘Maar daarmee is het onderliggende probleem, namelijk structureel racisme, nog niet opgelost.’
Langzaam maar zeker accepteren Nederlanders de spruitjeslucht
Van tijd tot tijd klinkt in Nederland de roep om burgerschapsvorming. Vooral via het onderwijs zouden Nederlanders moeten leren om goede burgers te worden. Wat een goede burger precies is, verschilt per periode. Een constante is daarentegen dat de pogingen tot burgerschapsvorming maar moeizaam van de grond komen. ‘Nederlanders zijn niet snel bereid om welke vorm van moralisme dan ook te accepteren.’
Denk goed na als je psychologie en AI gaat mengen
Het is gemakkelijker geworden om een algoritme in te zetten dan om te bedenken of je het algoritme überhaupt zou moeten gebruiken.
Weer lopen na een dwarslaesie?
‘WK Voetbal wordt afgetrapt door jongen in exoskelet’, ‘Robotpak laat dwarslaesiepatiënten weer lopen’: het zijn maar enkele nieuwskoppen van de afgelopen jaren. Het exoskelet lijkt de toekomst voor mensen die door een dwarslaesie niet meer kunnen lopen. De praktijk blijkt iets weerbarstiger. Het exoskelet is nog niet geschikt voor het dagelijks gebruik. Wat kunnen we in het Radboudumc betekenen voor mensen met een dwarslaesie, en door welk onderzoek kunnen we het exoskelet patiëntvriendelijker maken?
Een Romeinse weg op de campus van de Radboud Universiteit
Nijmegen is de oudste stad van Nederland. De nederzetting lag aan de rand van het Romeinse rijk. Dat enorme rijk was door middel van een wijdvertakt wegennetwerk goed te bereizen. Wat maar weinigen weten, is dat de weg tussen Cuijk (Ceuclum) en Nijmegen dwars over de huidige campus van de Radboud Universiteit liep. Stephan Mols vertelt er meer over.
Waarom verdween ‘aalmoes’ uit de Bijbel?
Het woord ‘aalmoes’ verdwijnt uit de allernieuwste versie van de Nieuwe Bijbel Vertaling. Te weinig lezers kennen het woord nog. Historicus Adriaan Duiveman vroeg twee collega’s in de taalkunde hoe een woord wordt vergeten. ‘“Aalmoes” klinkt alsof je iemand een bananenschil toewerpt, en dat hij daar aan mag likken.’
De toerist en de camera: ‘Zo leg je je buurman ook niet vast’
Van verslagen en tekeningen tot foto’s en video’s. Reizen worden al eeuwenlang zorgvuldig gedocumenteerd. Het levert mooie beelden op van bezochte plekken en de mensen daar. Geen probleem, tenzij we die beelden als de waarheid zien. ‘De educatie wordt overgelaten aan amateurs.’
Vrouwen en migranten hebben vaak centrale rol in romans
Met een combinatie van computergestuurde data-analyse en traditionele letterkundige methoden onderzoekt Roel Smeets hoe groepen mensen worden afgebeeld in hedendaagse Nederlandstalige literaire fictie. Zo ontstaat en uitgebreid beeld van de manieren waarop mannen en vrouwen, mensen met en zonder een migratieachtergrond, lager en hogeropgeleiden, en jongeren en ouderen terugkomen in 170 hedendaagse romans.
Aminozuur glycine kan ontstaan in donker heelal
Een internationaal team van laboratorium-astrofysici en astrochemici heeft aangetoond dat glycine, het eenvoudigste aminozuur en een belangrijke bouwsteen van het leven, kan ontstaan onder de barre omstandigheden die in de ruimte heersen. De resultaten werden deze week gepubliceerd in Nature Astronomy.
Het is een rode & groene wereld
Het is geen toeval dat waarschuwings- en informatieborden altijd rood of groen zijn. De reden is dat de meeste mensen de kleuren rood en groen beter zien. Voor 6% van de mannen en minder dan 1% van de vrouwen is het echter een grotere uitdaging om onderscheid te maken tussen deze twee kleuren.