Recharge overzicht
Het brein loopt constant op ons vooruit
Het brein toetst constant voorspellingen aan de werkelijkheid. Neurobioloog Micha Heilbron onderzocht dit idee van het voorspellende brein op het gebied van taal bij het Predictive Brain Lab van het Donders Instituut en promoveert er komende week mee. ‘Dit onderzoek leert ons iets over de manier waarop informatie wordt verwerkt tussen je oren.’
Lijden vogels honger door bestrijdingsmiddelen?
Onderzoekers hebben in 23 Gelderse rundveebedrijven 129 verschillende bestrijdingsmiddelen teruggevonden, die waarschijnlijk negatieve impact hebben op weidevogels. De onderzoeksbureaus Buijs Agro-services en WECF Nederland publiceerden hierover in 2019 al een rapport, maar hebben het onderzoek recentelijk in samenwerking met wetenschappers van de Radboud Universiteit uitgebreid en gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Science of the Total Environment.
Hoe DNA wordt gereguleerd in vroeg stadium zwangerschap
Een internationaal onderzoeksteam heeft ontdekt dat het eiwitcomplex Polycomb (PRC2) een belangrijke rol speelt bij de ontwikkeling van embryonale cellen. Het gaat om de belangrijke keuze of een cel zich ontwikkelt tot placenta of foetus. Dit onderzoek draagt bij aan een beter begrip van de allereerste stadia van de zwangerschap en mogelijke oorzaken van vroege miskramen. De resultaten zijn gepubliceerd in Nature Cell Biology.
‘1,5 graden kan wél, als we lef hebben’
Zestien Nederlandse klimaatwetenschappers denken dat het niet gaat lukken om de opwarming van de aarde te beperken ‘tot ruim onder de 2 graden’. Dat bleek onlangs uit een rondgang van Nieuwsuur. Klimaatwetenschapper Heleen de Coninck denkt daar anders over.
Alliander en Radboud Universiteit werken samen aan energietransitie
Onderzoek, onderwijs en werkveld, Radboud Universiteit en netbeheerder Alliander hebben dit voorjaar een intentieverklaring getekend voor intensieve samenwerking. Een logische en belangrijke stap in verband met de energietransitie. ‘Het gaat over fundamentele vragen om de wereld beter te maken, waarvoor veel kennis en ervaring nodig is, zowel wetenschappelijk inzicht als ondernemerschap.'
Ga je meer bewegen als je dichtbij een park woont?
Gemeenten en provincies proberen door de openbare ruimte aan te passen meer mensen te laten bewegen. Het project Space2Move bekijkt welke maatregelen het beste werken door dit te onderzoeken bij lopende experimenten.
Hoe mensen hun spraak kunnen ‘controleren’
Er zijn zo’n zevenenhalf miljard mensen op deze wereld, maar geen twee van hen spreken op precies dezelfde manier. Met verschillende experimenten onderzocht taalwetenschapper Chen Shen hoe sprekers hun spraakproductie controleren en verbeteren, zodat de communicatie soepel verloopt.
Tussen Kunst en Crypto
Hoewel ze nog maar kort bestaan en nog niet veel mensen weten wat het precies zijn, hebben NFT’s, non-fungible tokens, in hun nog jonge bestaansgeschiedenis al een levendige handel en speculatie op gang gebracht. Er bestaat al kunst die speciaal voor deze markt geproduceerd wordt. Wat doen NFT’s met de manier waarop we tegen kunst en bezig aankijken? Verdwijnen traditionele galeries misschien in de toekomst?
Privacy-cynisme: ‘Het voelt als dweilen met de kraan open’
Onze privacy staat onder druk. Bedrijven beschikken over steeds meer data. Hoewel dit bekend is bij de meeste mensen, beschermen ze zich nauwelijks online. Deze paradox komt voort uit privacy-cynisme, een gevoel van moedeloosheid en frustratie over het nut van online bescherming. ‘Mensen ervaren steeds minder controle over hun online gegevens. Ze vinden privacy wel belangrijk, maar beschermen zich niet door een gevoel van machteloosheid.’
Parlementair onderzoeksrapport moet discriminatie terugdringen
Discriminatie terugdringen op de arbeidsmarkt, in de sociale zekerheid, in het onderwijs en bij de politie en mogelijk ook in andere domeinen van het maatschappelijk leven. Dat is het doel van het onderzoeksrapport van de parlementaire onderzoekscommissie discriminatie, dat vanmiddag werd gepresenteerd in Den Haag. Hoogleraar Rechtssociologie Ashley Terlouw trad op als onderzoekscoördinator. ‘Dit rapport kan niet zomaar in een la verdwijnen.’
Vijf vragen over zeegras
‘Wat is dat, kun je dat eten?’ Dat is een veelgehoorde vraag die Radboudonderzoeker Rens Cronau en zijn collega’s krijgen tijdens hun voorbereidende veldwerk. De wetenschappers halen zeegras uit Denemarken en planten dat op de bodem van het Grevelingenmeer in Zeeland. Het gaat niet goed met het plantje, en daarom startte Rijkswaterstaat vier jaar geleden dit herstelproject. Cronau onderzoekt samen met collega’s van de Radboud Universiteit, The Fieldwork Company en het NIOZ de meest effectieve manier om de plant te laten overleven in het meer.
Hoe verbeteren we de zorg voor kwetsbare ouderen?
Voor het eerst wordt onze samenleving geconfronteerd met een vergrijzende bevolking en een stijgende levensverwachting tegelijkertijd. Dat heeft een grote invloed op het aantal personen dat behoefte krijgt aan behandeling in een verpleeghuis of andere instelling. In Nederland wordt verwacht dat het aantal bewoners in verpleeghuizen tussen 2019 en 2040 zal verdubbelen, terwijl de sector de komende tien jaar zo’n 121.600 extra medewerkers nodig heeft om kwalitatief goede zorg te blijven leveren.
‘Ik wil ecologische en sociale impact maken’
Duurzaam produceren. En mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans geven. Dat is wat Koen Verlinden (45) wil. Na een studie Bedrijfswetenschappen startte hij zijn eigen bedrijf: FAIR Coffins, een sociale onderneming die duurzame uitvaartkisten maakt.
Familiearchief Bourbon de Parme biedt inzicht in Carlisme
Vorige maand overhandigde prins Carlos de Bourbon de Parme zijn familiearchief aan het Katholiek Documentatie Centrum (KDC) en de Radboud Universiteit. Het archief, dat zich uitstrekt over vijftig meter, bevat brieven, foto’s en documenten die nieuwe perspectieven bieden op de Spaanse en Europese geschiedenis. Brigitte Adriaensen, hoogleraar Spaanse Taal en Cultuur, was nauw betrokken bij de overdracht.
‘Geen natie liefdadiger dan de Nederlandse’: het ontstaan van het rampennationalisme
Rampen zoals overstromingen veroorzaken veel leed, maar kunnen tegelijkertijd het nationale bewustzijn versterken. In de negentiende eeuw ontstond een zeker ‘rampennationalisme’, volgens historicus Fons Meijer, die op 28 juni 2022 promoveert.
Ook apen kunnen afwijken van genderverwachtingen
Wat kunnen we van andere dieren, meer specifiek primaten, leren over gender? Frans de Waal, bioloog en primatoloog, sprak erover in een Radboud Reflects lezing op 7 juni. Een verslag.
Hoe ver mogen boeren gaan met hun acties?
Een minister thuis opzoeken is ongewenst, maar niet strafbaar. En een trein blokkeren? Hoe ver mogen de boeren eigenlijk gaan in hun protesten tegen het stikstofbeleid?
Waarborg vertrouwen in de wetenschap: betrek burgers bij onderzoek
Willen wetenschappers effectief communiceren, dan gaat het niet alleen om het zorgvuldig componeren van de boodschap, maar vooral ook om het doorgronden van dynamieken en patronen in de samenleving en het betrekken van burgers.
Duurzaamheid in hoger onderwijs vraagt om andere manier van denken
De Radboud Universiteit wil dat alle studenten in hun opleiding leren hoe zij een bijdrage kunnen leveren aan duurzaamheidsvraagstukken. Wil je dat serieus aanpakken, dan moet je het niet bij een vak hier of een project daar laten - misschien moet je dan wel de manier van denken en werken van studenten veranderen. Met een voorstel om dat voor elkaar te krijgen, ontvangt cultuurwetenschapper Edwin van Meerkerk (Radboud Universiteit) een Comenius Leadership Fellow beurs voor onderwijsinnovatie van 500.000 euro.
Eerste Kamer, toon waar je voor staat als tegenmacht
Het is niet goed wanneer bij fundamentele beslissingen, zoals over de Grondwet, de rol van de Eerste Kamer wordt ingesnoerd. Ook het voorstel voor een langere zittingsduur van de leden is ongewenst.