Recharge overzicht
Ons brein is een voorspellingsmachine die altijd draait
Ons brein werkt een beetje zoals ‘autocomplete’ op je telefoon: het probeert voortdurend het volgende woord te raden als we een boek luisteren, lezen of een gesprek voeren. Anders dan spraakherkenningscomputers doen onze hersenen continue voorspellingen op verschillende niveaus, van betekenis en grammatica tot specifieke klanken. Dat vonden onderzoekers van het Donders Instituut van de Radboud Universiteit en het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek in een nieuwe studie.
Jongeren behulpzaam tijdens de pandemie door verhalen in de media
Tijdens de Covid-pandemie bleken verhalen in de media jongeren te inspireren om anderen te helpen. Anderen helpen gaf hen bovendien vaak een geluksgevoel. Dat concluderen onderzoekers van de Radboud Universiteit en de Erasmus Universiteit Rotterdam in een gepubliceerd artikel.
‘EU holt met grensbeleid de eigen rechtsstaat uit’
De opvang van Oekraïense vluchtelingen maakt veel discussie los. Krijgen ze een warmer welkom dan eerdere groepen vluchtelingen? Henk van Houtum, hoogleraar Politieke Geografie en Geopolitiek, ziet overeenkomsten en verschillen, maar vooral een immoreel grensbeleid.
Explosieve neutronensterfusie voor het eerst vastgelegd met millimeterlicht
Wetenschappers hebben met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) – een internationaal observatorium dat in gezamenlijk beheer is van het National Radio Astronomy Observatory ( NRAO) van de Amerikaanse National Science Foundation – voor het eerst millimetergolflengtelicht van een vurige explosie vast weten te leggen die werd veroorzaakt door de fusie van een neutronenster met een andere ster. Het team bevestigde ook dat deze lichtflits een van de meest energieke kortstondige gammaflitsen ooit waargenomen is, met de meest lichtgevende nagloed ooit.
Methaanuitstoot meren kan fors verminderd worden met nieuwe aanpak
Meren en andere zoetwatersystemen zijn verantwoordelijk voor de uitstoot van veel methaan, wat na CO2 de belangrijkste bron van broeikasgassen is wereldwijd. Door regelmatig te baggeren en Phoslock (een fosfaatbindend kleideeltje) in te zetten kan de uitstoot in deze meren met meer dan de helft teruggedrongen worden. Dat blijkt uit bevindingen van onderzoekers van de Radboud Universiteit.
‘Iets simpels is vaak het moeilijkst’
Zelden is een stage-ervaring zo snel uitgemond in een succesvol bedrijfsmodel: Liza Luesink en Joyce Croonen hebben het geflikt met hun bureau Duwtje, dat de theorie van gedragsverandering omzet in adviezen voor een betere wereld. ‘De beste oplossing is zó logisch dat iedereen denkt: waarom ben ik daar zelf niet opgekomen?’
Er zijn ook volwassenen met ADHD
ADHD komt niet slechts voor bij kinderen, er zijn ook volwassen ADHD’ers, schrijft Ping Chen in een nieuwe blog van Donders Wonders.
Hoe olifanten zich aanpassen aan verschillende menselijke ontwikkelingen
De verplaatsing van olifanten door wildcorridors wordt direct beïnvloed door verschillende vormen van menselijke druk en ontwikkeling, zo blijkt uit nieuw onderzoek van Elephants Without Borders (EWB) en de Radboud Universiteit. Hun onderzoek, dat vandaag gepubliceerd is in Frontiers in Conservation, is het eerste dat dieper ingaat op hoe verschillende vormen van landgebruik van invloed zijn op het gedrag van olifanten en hun gebruik van wildcorridors.
‘Oorlog is niet goed te praten vanuit het christendom’
Oekraïne kenmerkt zich door zijn vermogen om tussen verschillende werelden te bestaan, stelt Alfons Brüning, directeur van het Instituut voor Oosters Christendom. ‘Juist dat vermogen gaat nu verloren.’
Dit is waarom koffie-dutjes beter werken dan normale dutjes
Een ‘koffie-dutje’, wanneer je eerst een kop koffie drinkt en vervolgens een dutje doet, geeft je zogenaamd veel meer energie dan enkel de koffie of het dutje. Ik heb het geprobeerd en vind het geweldig. Maar hoe werkt het eigenlijk?
Stel je toekomst voor – een aanpak om te stoppen met roken
Mensen met problematisch middelengebruik, zoals overmatig roken, geven de voorkeur aan onmiddellijke beloning/voldoening in plaats van uitgestelde beloning/voldoening. Zij zijn zich bewust van de nadelige gevolgen, maar vinden het een uitdaging om te stoppen. Rick is bijvoorbeeld een zware roker die wil stoppen voor zijn luchtwegen. Toch lijkt in een moment van hunkering de onmiddellijke beloning van het roken aantrekkelijker in vergelijking met de beloning op lange termijn van gezondere longen (wat meer zelfbeheersing vereist). In dit blog leg ik dit mechanisme in meer detail uit.
Hoe filmmaker Roberto Hernández Mexico moest ontvluchten door een documentaire
Regisseur Roberto Hernández daagde met zijn film 'Duda razonable' de machtige Mexicaanse overheidsdiensten uit. Hij is gevlucht naar Nederland en geeft nu als 'artist in residence' colleges op de Radboud Universiteit.
De Parkinsonpandemie
‘Hoeveel meer bewijs heb je nodig?’ vraagt neuroloog Bas Bloem zich af wanneer het bewijs zich opstapelt dat giftige stoffen wel degelijk een effect hebben op de ontwikkeling van de ziekte van Parkinson. Het lastige is echter: het aantonen van een direct, oorzakelijk verband tussen bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen en het krijgen van Parkinson is ongelofelijk lastig. Des te meer omdat de aanloopfase naar de hersenziekte wel dertig jaar kan zijn. Luister en leer over de groei van het aantal Parkinsonpatiënten sinds de Industriële Revolutie en in hoeverre we echt te maken hebben met een pandemie.
Onderzoekers in Spitsbergen: 'Landschap is onherkenbaar veranderd'
Eerder deze maand vertrok een schip vol wetenschappers naar Spitsbergen, een eilandengroep in het Noordpoolgebied, voor onderzoek. Aquatisch microbioloog Annelies Veraart van de Radboud Universiteit was een van de wetenschappers aan boord van de inspirerende én confronterende expeditie. ‘Steeds minder ijsberen vinden een plekje op het smeltende pakijs.’
Planologen onderzoeken ‘kleurplaten’ energieregio’s
Om te voldoen aan de doelen uit het Klimaatakkoord wil Nederland steeds meer duurzame energie opwekken. Dertig energieregio’s vertalen de energieambities naar concrete projecten als zonnevelden en windparken. Hoe gaan die regio’s te werk? En welke factoren bepalen de uiteindelijke strategie? Promovendus Martijn Gerritsen en universitair docent planologie Henk-Jan Kooij doen er onderzoek naar.
Wanneer krijgen vissen ademnood?
Grotere vissoorten komen sneller in ademnood in opwarmend water dan kleine vissoorten. Hetzelfde geldt voor vissen met grote cellen, zagen onderzoekers van de Radboud Universiteit. Bovendien zijn zeevissen minder goed bestand tegen zuurstofarm water dan zoetwatervissen. Met deze inzichten willen de onderzoekers uiteindelijk kunnen voorspellen welke soorten in gevaar komen bij veranderingen in het water door klimaatopwarming en industriële vervuiling.
‘Internationaal recht kun je niet goed afdwingen’
De taak van het internationale recht is om normen te stellen, vertelt Lize Glas, universitair hoofddocent internationaal en Europees recht. ‘Bijvoorbeeld de afspraak dat staten geen geweld tegen elkaar mogen gebruiken. Maar een geopolitieke politiemacht bestaat niet.’
Waarom ga je dood als je het verkeerde bloed krijgt?
A, B, AB of O, klinkt als zwemdiploma’s maar het zijn bloedgroepen. Belangrijk om te weten welke bloedgroep je hebt, want krijg je een transfusie met het verkeerder bloed, dan kan dat zorgen voor een levensgevaarlijke afweerreactie.
Hoofdpijn in de zomer: Wat is een brain freeze eigenlijk?
Om afkoeling te voorkomen, wordt er extra bloed naar je hoofd gebracht, wat pijn kan doen.
De macht van magie: waarom heksen vrouwen zijn volgens de Grieken
Van Circe tot Medea, en van Calypso tot Hecate: vrouwen met magische krachten hielden de gemoederen bezig in de Griekse mythologie. Waarom zijn het zoveel vaker vrouwen dan mannen die hun tovermengseltjes erbij pakken – volgens de mannelijke auteurs tenminste?