Recharge overzicht
Recent ontdekt molecuul blijkt mogelijke link tussen sport en minder eten
Een molecuul dat in het lichaam van nature vrijkomt bij inspanning blijkt ook een belangrijke rol te spelen bij het voorkomen dat muizen dik worden. Onderzoekers zagen dat muizen minder voedsel innamen als er meer van het molecuul Lac-Phe in hun lichaam aanwezig was.
‘Om wiskunde goed uit te leggen, moet je weten wat het is’
Mathematisch fysicus Klaas Landsman ontvangt de NWO-Spinozapremie 2022. Het is de hoogste onderscheiding in de Nederlandse wetenschap. Het geldbedrag dat hij ontvangt wil hij inzetten om dieper te duiken in vraagstukken over toeval, determinisme en emergentie. Tevens wil hij zorgen voor meer aandacht voor filosofie en geschiedenis in de opleiding tot eerstegraads wiskundedocent.
Groot onderzoek naar energietransitie in Dukenburg
Hoe krijg je de bewoner van Dukenburg enthousiast voor stadsverwarming, zonnepanelen en warmtepompen? Een groep onderzoekers gaat de komende jaren uitzoeken wat de energietransitie betekent voor de mensen in dit Nijmeegse stadsdeel.
Van anti-obesitascampagnes tot body positivity
Nederlanders eten nog altijd te veel en sporten te weinig. Waarom worden adviezen van gezondheidsexperts niet opgevolgd? Promovendus Jon Verriet zag dat traditionele gezondheidsexperts in de twintigste eeuw steeds meer werden overstemd door ervaringsdeskundigen.
Samenspel tussen uitspraak, mens, computer en vreemde taal
Wanneer mensen praten, passen ze de manier waarop ze dat doen vaak aan hun gesprekspartner aan, of dat nu een mens of een computer is. Taalwetenschapper Aurora Troncoso Ruiz onderzocht waarom we dat doen: herhalen we gewoon wat we net hebben gehoord of passen we ons aan om ervoor te zorgen dat de gesprekspartner ons begrijpt?
Praten met chatbots: de weg van de toekomst
Met enige melancholie denk je misschien soms aan de tijd dat bedrijven telefonisch beschikbaar waren en dat je met een echt mens kon spreken die klaar stond om je vragen te beantwoorden. Helaas, die tijden lijken voorbij. Telefoonnummers zijn steeds moeilijker te vinden of ontbreken soms helemaal. Geleidelijk aan wordt direct menselijk contact vervangen door “chatbots” die sommige bedrijven liefdevol hun “digitale collega’s” noemen. Zo gaat de Nederlandse post (PostNL) er bijvoorbeeld prat op dat hun digitale collega “Daan” met succes meer dan 160.000 vragen per maand afhandelt.
AI for Life #11: Intelligente digitale tools voor studenten
Steeds meer scholen gebruiken digitale tools om leerlingen te laten leren. Deze tool zijn steeds vaker intelligent, door real-time feedback te geven en de lessen aan te passen voor de individuele leerling.
Hoe je immuunsysteem je hersenen beïnvloedt
Je immuunsysteem is belangrijk, niet alleen voor het verslaan van ziekteverwekkers, maar ook voor je mentale gezondheid. Zo speelt het immuunsysteem bijvoorbeeld een belangrijke rol bij depressie.
Oog in oog met de Romeinse keizers in de late oudheid
In de vierde eeuw werden Romeinse keizers regelmatig toegesproken met lofdichten, gemaakt door getalenteerde redenaars. Wat vertellen die lofdichten ons over de verwachtingen die de vierde-eeuwse Romeinse elite had van het leiderschap van de keizer? Historicus Dennis Jussen onderzocht dergelijke lofdichten in de periode 248 tot 395 om daarachter te komen.
‘Laat kinderen vaker zelfstandig in de natuur spelen’
Buitenspeelplekken voor kinderen bevinden zich steeds vaker in de bebouwde omgeving en zien er vaak grijs uit, met weinig natuur of natuurlijke elementen. Maar juist voor buitenspeelplekken waar kinderen hun energie kwijt kunnen kan natuur iets toevoegen. Dat zagen onderzoekers van de Radboud Universiteit in een studie waarbij ruim 1500 basisschoolleerlingen hun favoriete buitenspeelplek hebben getekend en geanalyseerd. Ze publiceerden hun conclusies afgelopen week in het tijdschrift Children’s Geographies.
Ontkenners wél bereid om overtuigingen bij te stellen
Zo’n 97% van de klimaatwetenschappers is het erover eens: klimaatverandering wordt primair door mensen veroorzaakt. Hoe kan het dan dat er nog steeds mensen zijn die dit niet geloven? Aart van Stekelenburg onderzocht naar hoe je mensen beter kunt informeren door middel van wetenschapscommunicatie.
Grinling Gibbons en de gouden eeuw van houtsnijwerk
De Rotterdamse Grinling Gibbons (1648 –1721) wordt gezien als een van de meest begaafde houtsnijders aller tijden. Hij werkte aan iconische gebouwen in Engeland zoals Windsor Castle, Hampton Court Palace en St Paul’s Cathedral. Toch is er weinig over hem bekend. Met haar onderzoek werpt kunsthistorica Ada de Wit nieuw licht op de meesterbeeldsnijder en de Nederlands-Engelse context waarbinnen hij opereerde.
Aliens zijn wellicht dichterbij dan we denken
Hoe is onze fantasieversie van buitenaardse wezens ontstaan en wat weten we over de wetenschappelijke aannemelijkheid van deze wezens? We gingen in gesprek met vergelijkend godsdienstwetenschapper Arjan Sterken en sterrenkundige Rens Waters om antwoord op deze vraag te vinden.
Moeten we de democratie radicaal omgooien om het klimaat te redden?
Wat als het draagvlak voor duurzaamheid ontbreekt? Mogen politici dan hun wil doordrukken? Of moeten burgers juist meer inspraak krijgen om de klimaatcrisis te bestrijden? Over die vragen organiseren het Radboud DemLab en De Balie vanavond een debat. Vox ging alvast te rade bij een van de sprekers: Marc Davidson, hoogleraar Filosofie van duurzaamheid en milieu aan de Radboud Universiteit.
Hoe onbewuste neigingen onze acties kunnen helpen (en schaden)
Menselijke handelingen worden makkelijk beïnvloed door onbewuste neigingen. Dit kan helpen makkelijke taken uit te voeren, maar het kan je ook afleiden.
Ivoor, plastic of nanodeeltjes als biomateriaal in je lichaam?
Al eeuwenlang gebruiken mensen allerlei materialen voor herstel van botten of het gebit, zoals goud, ivoor en plastic. ‘Veel meer dan vroeger ontwikkelen we nu materialen vanuit biologische kennis van het lichaam’, zegt hoogleraar Sander Leeuwenburgh. ‘Inmiddels kunnen we zelfs via heel kleine deeltjes gericht medicijnen toedienen, zoals antibiotica.’
De politiek van humor is een serieuze zaak
Humor is serieus en humor is politiek. Met een special issue over de politiek van humor willen Ivo Nieuwenhuis en vier collega-cultuurwetenschappers het beeld bijstellen van comedy als ultieme waakhond van de democratie. Dat doen ze door niet alleen naar de inhoud, maar vooral de vorm van humor te kijken.
Onderzoek naar betere communicatie tussen machines en het brein
Een grootschalig neurowetenschappelijk onderzoeksproject onder leiding van Radboudhoogleraar Francesco Battaglia ontving eerder deze maand een Zwaartekrachtsubsidie van 21,9 miljoen euro. Het onderzoek richt zich op de communicatie tussen machines en het brein. ‘Als we het brein van blinde mensen verbinden met een videocamera, kunnen we in de toekomst hopelijk hun zicht herstellen.’
Transcendentie, het klimaatvraagstuk en maatschappelijke democratie
Het klimaatvraagstuk komt steeds indringender op de politieke agenda. Toch blijkt het niet eenvoudig om grote knopen door te hakken over onderwerpen die de verhouding tussen mens en natuur betreffen. Frans Wijsen analyseert de tegenstellingen en dilemma’s die op dit terrein spelen en gaat na welke rol religie hier zou kunnen spelen en welke democratie-opvatting daarbij past.
We hebben het nooit over werkende vaders’
Ze ontvangt geregeld post voor de heer E.M. Sent. Op het schoolplein heeft ze meer dan eens te horen gekregen hoe knap zij haar werk met het moederschap combineert. En op de stemmingslijsten in de Eerste Kamer ging aan haar achternaam altijd ‘mevrouw’ vooraf – maar aan die van de mannen geen ‘meneer’. Hoogleraar Esther-Mirjam Sent gaat liever de strijd aan dan dat ze het hoofd laat hangen.