Recharge overzicht
Voordeel voor mannen bij het lezen van ‘neutrale’ Poolse werkwoordvervoeging
In de verledentijdvervoeging van Poolse werkwoorden wordt aangegeven of de ‘jij’ in de zin een man of een vrouw is. Als onduidelijk is of de ‘jij’ een man of vrouw is, wordt standaard de mannelijke vorm gebruikt. Een experiment van taalwetenschappers van het Centre for Language Studies toont voor het eerst aan dat die ‘neutrale’ vorm voor vrouwen lastiger te verwerken is dan voor mannen.
Radboud Erfgoed: de stichting van de Radboud Universiteit
De Radboud Universiteit is het predicaat Katholiek verloren. De verbinding met de kerk heeft de bijna honderdjarige universiteit gevormd en een identiteit gegeven. Hoe kwam deze relatie tot stand? En wat betekent het verlies van het predicaat voor de identiteit van de Radboud Universiteit?
Munten als onmisbaar communicatiemiddel voor Romeinse keizers
Romeinse munten waren meer dan alleen een betaalmiddel. Hun wijde verspreiding in grote aantallen maakte de munten tot een ideaal medium voor Romeinse keizers, die er hun ideologische claims mee uitten. In zijn proefschrift toont Sven Betjes de ontwikkeling van de communicatieve functie van munten op de lange termijn.
‘File op stroomnet voorkomen is als oplossen supersudoku’
De vraag naar elektriciteit explodeert. Het stroomnet in Nederland raakt op steeds meer plekken vol en netbeheerders kunnen de ontwikkelingen niet bijbenen. Hoe los je dit op? Netwerkbedrijf Alliander zocht hulp bij de Radboud Universiteit.
Blinden laten zien, deze onderzoeker in Nijmegen werkt eraan
Blinden laten zien, het zou een godswonder zijn. De Nijmeegse onderzoeker Jaap de Ruyter van Steveninck is een van de wetenschappers die dit toch voor elkaar proberen te krijgen.
Een betere wereld door ‘Doing Things with Stories’
Voor dr. Nishant Shah is de essentie van onderzoek het teweegbrengen van verandering. In het project Doing Things with Stories brengt hij wereldveranderaars samen om met behulp van verhalen de samenleving ten goede te veranderen. ‘Wat is het nut van onderzoek als het niet leidt tot hoop en het vermogen om een toekomst te zien waarin verandering mogelijk is?’
‘Ik ben ook minister voor de jongeren’
Alumnus bestuurskunde Rob Jetten is met zijn 34 jaar een van de jongste ministers ooit. Als minister voor Klimaat en Energie beschikt hij over tientallen miljarden euro's om andere ministeries te bewegen tot klimaatmaatregelen. Een gesprek over politieke ambitie, toenemende agressie en de noodzaak van een lange adem. ‘Ik ontvang liever in 2030 de bloemen dan nu.’
Zintuigen: hebben we er 5, 8 of 28?
Al op de basisschool worden we met educatieve plaatjes aangeleerd dat we vijf zintuigen hebben: zicht, reuk, gehoor, smaak en tast. Op een enkele sciencefiction film over aliens en zesde zintuigen na, wordt deze scheiding in het dagelijkse leven nauwelijks in twijfel getrokken. Toch wordt binnen de wetenschap steeds vaker de vraag gesteld: zijn de zintuigen wel wat ze op het eerste gezicht lijken?
Meisjes en jongens niet op zelfde leeftijd kwetsbaar voor social media-gebruik
Meisjes en jongens zijn op verschillende momenten in de adolescentie mogelijk kwetsbaarder voor de negatieve effecten van sociale-mediagebruik, schrijft een internationaal onderzoeksteam, onder wie Rogier Kievit van het Radboudumc.
Alles wat je ooit wilde weten over genderinclusief taalgebruik
Er zijn maar weinig andere onderwerpen die tegenwoordig zoveel verhitte debatten veroorzaken als de pogingen om taal meer genderinclusief te maken.Een controversieel punt is bijvoorbeeld het gebruik van het voornaamwoord “they” in het Engels (“hen” in het Nederlands), zoals in Everyone has a right to say what they think. (Hen mag zelf weten wat hen vindt). Sommige mensen op sociale media zien het gebruik van “they” als een poging van de “linkse gekkies” om de prachtige Engelse taal te ontsieren met overdreven taalvernieuwingen. Ironisch genoeg zijn de beschuldigers zich er van onbewust dat het enkelvoudige “they” al gebruikt wordt sinds de 14e eeuw.
Juristen moeten zich als de wiedeweerga gaan verdiepen in AI
Artificial Intelligence wordt op veel manieren toegepast in apps en onderzoeken. Bijna alles wordt gemeten, maar mensen hebben geen idee waar en waarvoor het wordt gebruikt. Marlies van Eck, spreker op het symposium Dag van de Privacy 2022, is een voorstander van duidelijke regels op dit gebied.
Een afkeer voor aanraking maar geen afkeer voor mensen
Je ervaart de wereld via je zintuigen. Maar wat gebeurt er als je al vanaf zeer jonge leeftijd te veel of te weinig zintuiglijke prikkels binnen krijgt? Dan moet de wereld toch anders aanvoelen, en je ervaringen tegelijkertijd mee veranderen.
Spreekt Siri straks Fries?
Taal- en spraaktechnoloog Henk van den Heuvel vertelt in de tiende aflevering van de podcast ‘AI for Life’ over spraakherkenning en atypische spraak. De podcast-serie AI for Life is een initiatief om experts van Radboud AI en andere kennisinstellingen in de regio Nijmegen die beroepsmatig sleutelen aan data en algoritmes een platform te bieden.
Rechtbanken moesten improviseren tijdens coronacrisis
In maart 2020 zorgde het coronavirus ervoor dat gerechtsgebouwen ruim twee maanden gesloten bleven. Alleen urgente zaken werden telefonisch of online behandeld. Pas vanaf mei 2020 werden andere zaken weer stap voor stap opgepakt. Onderzoekers van de Universiteit Leiden, Universiteit Utrecht en Radboud Universiteit onderzochten de gevolgen van de coronacrisis voor de Rechtspraak.
‘Poetin heeft zich vergist in Oekraïne’
Het herstellen van de voormalige Sovjet-Unie, een reactie op westerse expansie naar het oosten, of brute machtshonger? Ruslandkenner en hoogleraar Politieke filosofie Evert van der Zweerde belicht de beweegredenen achter de invasie van Poetin.
Incompetente mensen zouden zichzelf overschatten. Klopt dit wel?
Er wordt nog wel eens gezegd dat incompetente mensen zichzelf overschatten en competente mensen zichzelf onderschatten. Op dit zogenaamde ‘Dunning-Kruger’ effect valt echter wel wat af te dingen.
Backpacken in de zeventiende eeuw: ‘Voor het eerst op eigen benen’
Vallende rotsblokken in de Alpen, een pestbesmetting of verwonding door een duel: de Grand Tours die Nederlanders in de zeventiende eeuw maakten waren niet zonder gevaren. Daar hoeven backpackers zich tegenwoordig geen zorgen over te maken. Toch zijn de reizen van toen en nu vergelijkbaar. ‘Het is de eerste keer dat jongvolwassenen voor langere tijd op zichzelf zijn aangewezen.’
De rol van Europa bij de oorlog in Oekraïne
Sinds Rusland een aantal weken geleden Oekraïne binnenviel, zijn er al meerdere pogingen gedaan tot vredesonderhandelingen tussen de twee landen. Een speerpunt in deze onderhandelingen is het mogelijke lidmaatschap van Oekraïne aan de Europese Unie en de NAVO. Maar ook op het gebied van sancties en wapenlevering valt de grote rol die is weggelegd voor deze westerse organisaties niet te ontkennen.
Links of rechts van het bijwoord?
‘Jan heeft waarschijnlijk de hond uitgelaten’ of ‘Jan heeft de hond waarschijnlijk uitgelaten’. In het Nederlands kan het allebei. Theoretische taalwetenschappers beweren dat die variatie afhankelijk is van of het lijdend voorwerp al eerder genoemd is in het gesprek of dat het nieuwe informatie is. Gert-Jan Schoenmakers onderzocht dit met een reeks experimenten en laat zien dat de verdeling vrijer is dan vaak wordt beweerd.
‘De middelen om anderen te overtuigen bestaan al sinds de oudheid’
We vinden het belangrijk dat studenten kritisch leren denken tijdens hun studie. Maar het is zonde als ze daar geen pakkend verhaal over kunnen vertellen of als ze zich niet in discussies durven te mengen. Peitho, het kenniscentrum voor retorica van de Radboud Universiteit, ontwikkelde een lesmethode om studenten hierbij te helpen. Tijdens de onderwijsdagen illustreert Peitho waarom retorica bij iedere opleiding van waarde is.